Aterektomia

Aterektomia

Przezskórne interwencje wieńcowe (PCI) jest to seria zabiegów mających na celu odtworzenie drożności zamkniętego naczynia wieńcowego. Prócz tak popularnych metod leczenia reperfuzyjnego jak: przezskórna angioplastyka wieńcowa bez wszczepienia lub z wszczepieniem stentu, wykonuje się również: aterektomię kierunkową i aterektomię rotacyjną (rot ablację) oraz brachyterapię. Jeszcze rzadziej przeprowadzane są: mechaniczna trombektomia za pomocą cewnika, laserowa angioplastyka ablacyjna, czy też użycie balonu tnącego.

Przezskórne interwencje wieńcowe

Zabiegi te, ze względu na mechanizm powiększania światła naczynia dzieli się na dwie grupy: nie związane z istotną zmianą objętości blaszki miażdżycowej (m.in. angioplastyka balonowa, stentowanie wieńcowe) oraz zapewniające redukcję blaszki miażdżycowej (m.in. aterektomia bezpośrednia, aterektomia wysokoobrotowa).

Wskazaniem do PCI jest zawał serca z uniesieniem odcinka ST, stabilna choroba wieńcowa, ostry zespół wieńcowy bez uniesienia odcinka ST oraz nieskuteczność leczenia metodami fibrynolitycznymi.

Zdecydowanie najczęściej wykonywanym zabiegiem jest angioplastyka wieńcowa. Jednak z powodu dość częstego powikłania po implantacji stentu jakim jest restenoza w jego obrębie, zostały również wprowadzone nowe techniki, które są pochodne od angioplastyki balonowej, m.in. aterektomia.

Aterektomia wysokoobrotowa (HSRA) - rotaablacja

Aterektomia wysokoobrotowa polega na zmniejszaniu objętości blaszki miażdżycowej poprzez rozbicie jej na drobne cząsteczki za pomocą wirującej z dużą szybkością napędzanej turbiną powietrzną głowicy, na której powierzchni są mikroziarenka diamentu. Turbina obracając się przewierca się przez zwapniałe odcinki naczynia. Dzięki tej metodzie dochodzi do redukcji średnicy zwężenia w naczyniu wieńcowym. Skuteczność zabiegu można podwyższyć uzupełniając procedurę angioplastyką balonową.

Rotaablacja powinna być poprzedzona ultrasonografią wewnątrznaczyniową (ICUS), co zapewnia jeszcze lepszy efekt końcowy, ponieważ można dobrać optymalną średnicę wiertła, a tym samym usunąć większą ilość zmienionej tkanki.

Dane z piśmiennictwa dowodzą, iż jest to metoda stosunkowo bezpieczna, ponieważ nie powoduje groźnych powikłań (zgon, zawał, nagłe zamknięcie naczynia, dyssekcje). Jednak obserwuje się częściej niż w innych interwencjach przezskórnych zjawisko wolnego przepływu (slow flow phenomenon). Zjawisko to polega na upośledzonym przepływie krwi pomimo udrożniania tętnicy, co jest prawdopodobnie związane z zaburzeniem mikrokrążenia np. poprzez zatkanie naczyń przez fragmenty blaszki, skrzepliny, agregaty płytkowe, leukocyty - uwolnione w czasie zabiegu. W kontrolnej koronarografii obserwuje się zaleganie środka cieniującego w tętnicy wieńcowej.

Wskazania do rotaablacji są następujące: znacznie zwapniałe zmiany, szczególnie zwężenia długie (>20 mm), zmiany zlokalizowane w ujściach tętnic lub na krzywiznach, zmiany twarde, uniemożliwiające wszczepienie stentu.

Aterektomia tnąca kierunkowa (DCA)

Aterektomia kierunkowa polega na wycięciu blaszki miażdżycowej zwężającej światło naczynia za pomocą obracającego się elementu tnącego (2000 obrotów/minutę) przesuwanego w osi naczynia. Wycięte elementy blaszki są zatrzymywane w cewniku. Wadą jest fakt, iż cewnik ten jest stosunkowo duży i sztywny, a ponadto bardzo drogi. Choć metoda ta jest względnie bezpieczna i efektywna, jest wykonywana rzadko ze względu na rozpowszechnienie stentów.

Przeciwwskazaniem do stosowania aterektomii kierunkowej jest widoczne duże zwapnienie ściany tętnicy, w przypadku restenozy w stencie nie można jej stosować (w przypadku stentu o budowie plecionej - coil), gdyż grozi to uszkodzeniem poszczególnych jego pętli. Również tutaj wewnątrznaczyniowa ultrasonografia czyni tą metodę efektywniejszą.

Do aterektomii tnącej stanowią wskazanie: zwężenie wywołane restenozą, zmiany twarde, niepodatne, częściowo zwapniałe. Warunkiem przeprowadzenia zabiegu jest średnica naczynia przekraczająca 2,5 mm, blaszka miażdżycowa o długości poniżej 20 mm. Nie może się ona znajdować na dużej krzywiźnie, ani w tętnicy odchodzącej pod dużym kątem od aorty.

Brachyterapia

Warto jeszcze wspomnieć o wspomagającej metodzie w leczeniu reperfuzyjnym - brachyterapii. Zabieg ten stanowi uzupełnienie przezskórnej angioplastyki wieńcowej. Polega na napromieniowaniu tętnicy w celu zahamowania proliferacji komórkowej, co ma zapobiegać powstaniu restenozy. Wykorzystuje się promieniowanie α lub β w postaci źródła stałego skierowanego na wewnętrzną ścianę naczynia. Cała procedura jest kierowana komputerowo w celu zaaplikowania ściśle określonej dawki promieniowania.

Brachyterapia najczęściej jest wykonywana w przypadku restenozy w stencie. Do jej wczesnych powikłań zalicza się: skurcz tętnicy i zamknięcie tętnicy wskutek uszkodzenia (rozwarstwienie z następczą zakrzepicą). Jako późne powikłania występuje zakrzepica w poszerzanym i napromieniowanym miejscu na skutek opóźnionego procesu śródbłonkowania.

Lekarz Magdalena Kowalska

Piśmiennictwo: "Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, TOM I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005. Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC).

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Aterektomia

Angioplastyka (PTCA)

Angioplastyka (PTCA - Percutaneous Transluminal Coronary Angioplasty, przezskórna śródnaczyniowa angioplastyka wieńcowa) to...

Stent

Stent

W ciągu ostatnich kilku lat znacznie wzrosła liczba zabiegów implantacji stentów. Używane są one w celu leczenia nowych schorzeń...

Brachyterapia wieńcowa

Brachyterapia wieńcowa jest to dodatkowy zabieg wykonywany po zabiegu angioplastyki wieńcowej (PTCA). Istotą zabiegu jest...

Stenty metalowe

Stenty metalowe

Zwężenie naczyń wieńcowych, powodowane najczęściej przez blaszkę miażdżycową, prowadzi do wystąpienia dławicy piersiowej albo do...

Stenty pokrywane lekami

Stenty pokrywane lekami

Podstawowa kwalifikacja stentów dzieli je na dwie grupy: metalowe (BMS - Bare Metal Stent) oraz pokrywane lekiem (DES - Drug...

Stenty samorozprężalne

Stenty samorozprężalne

Stent jest to rodzaj perforowanej rurki, która jest zbudowana z cienkiej siateczki wszczepianej do światła naczynia w celu...

Angioplastyka balonowa

Angioplastyka balonowa

Angioplastyka balonowa naczyń wieńcowych, czyli zabieg PTCA (skrót od angielskiej nazwy Percutaneous Transluminal Coronary...

Restenoza

Restenoza

Restenoza, czyli powtórne zwężenie tętnicy po zabiegu jej poszerzania, stanowi jeden z najistotniejszych problemów...

Tagi Aterektomia

Grupy Aterektomia

Grupa Stent

Grupa Stent

Opowiedz o swoim życiu z założonym stentem, wskazaniach do zabiegu, jego przebiegu i rehabilitacji. Podziel się swoim doświadczeniem lub zapytaj o zakładanie stentów innych...

Grupa Miażdżyca

Grupa Miażdżyca

Grupa dla osób chorujących na miażdżycę. Możesz tutaj porozmawiać o natężeniu i przebiegu choroby oraz o możliwych sposobach leczenia i ich skuteczności.

Grupa Angioplastyka

Grupa Angioplastyka

Możesz się tu podzielić swoimi doświadczeniami związanymi z angioplastyką, obawami przed zabiegiem, rehabilitacją oraz możliwymi powikłaniami pozabiegowymi.