Cukrzyca jest chorobą wynikającą z zaburzeń metabolizmu glukozy. Przyczyną tych zaburzeń jest względny lub bezwzględny niedobór insuliny.
Cukrzyca typu 1. Dawnej zwana cukrzyca ludzi młodych. Jest to choroba autoimmunologiczna, w przebiegu której dochodzi do niszczenia komórek beta trzustki. Komórki te są odpowiedzialne za produkcje insuliny. Brak tego hormony uniemożliwia odpowiedni metabolizm glukozy, jej stężenie we krwi wzrasta aż do wartości toksycznych. Hiperglikemia może doprowadzić do kwasicy ketonowej i do zgony chorego. Jedynym leczeniem jest podawania insuliny w zastrzykach (lub w pompie). Dawki i rodzaj insuliny dobiera się według wieku, wagi chorego i przede wszystkim odpowiednio do ilości i jakości spożytych pokarmów. Wykonywanie zastrzyków i samokontrola poziomu cukru przy użyciu glukometru nie są czynnościami skomplikowanymi, każdy cukrzyk bezwzględnie musi je opanować. Zaniedbanie w leczeniu grozi powikłaniami ze strony nerek, oczu i naczyń krwionośnych. Chorych ze źle kontrolowaną cukrzycą znacznie wcześniej niż zdrowych rówieśników dotyczą problemy miażdżycy, zawałów, udarów.
Cukrzyca typu 2. Niegdyś nazywana cukrzyca ludzi otyłych. U podłoża choroby leży względny niedobór insuliny. Trzustka nie jest tu uszkodzona, produkcja insuliny jest zachowana. Występuje natomiast oporność tkanek na insulinę, co oznacza, że trzustka musi produkować znacznie większe ilości hormonu aby uzyskać ten sam efekt co w zdrowym organizmie. W leczeniu stosuje się dietę, wysiłek fizyczny oraz doustne leki hipoglikemizujące (obniżające poziom glukozy we krwi). Z czasem konieczne jest włączenie do leczenia insuliny. Choroba zwykle dotyczy ludzi dorosłych i w wieku podeszłym.