Długotrwały stres zwiększa ryzyko choroby serca u dzieci

Długotrwały stres zwiększa ryzyko choroby serca u dzieci

Długotrwałe przeżywanie stresu znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego. Jak dowodzą badania przeprowadzone na zlecenie Instytutu Kardiologii w Warszawie, stres jest powszechnym problemem wśród dzieci i młodzieży. Najmłodsi odczuwają jego objawy, choć zaledwie 4 proc. z nich potrafi prawidłowo powiązać je ze zjawiskiem stresu.

O wpływie stresu na powstawanie chorób układu krążenia rozmawiali specjaliści podczas konferencji "Serce w potrzasku! Stres jako czynnik ryzyka chorób serca", która odbyła się w grudniu w Warszawie.

"Dane pochodzące z badań mogą budzić niepokój, ponieważ wskazują, że coraz więcej dzieci i młodzieży może być narażonych na choroby układu sercowo-naczyniowego w przyszłości. Młodzi ludzie bardzo wcześnie zaczynają odczuwać stres, przy czym nie potrafią właściwie powiązać odczuwanych objawów ze zjawiskiem stresu - powiedział prof. Wojciech Drygas, koordynator programu "Pamiętaj o sercu".

Badania przeprowadzone przez PBS DGA na grupie ponad tysiąca dzieci w wieku 11-16 lat wskazują, że silne napięcie emocjonalne u prawie trzech czwartych badanych wywołuje niesprawiedliwe potraktowanie przez nauczyciela.

Ponad 60 proc. badanych jako źródło napięcia podaje niezapowiedzianą klasówkę i kłótnię w domu, a przeszło połowa powiadomienie rodziców o złych ocenach i trudnościach w nauce. Silne emocje wywołuje także brak akceptacji ze strony rówieśników. Aż 37,7 proc. dziewcząt i 16,4 proc. chłopców denerwuje się z powodu przybrania na wadze o kilka kilogramów. Jednocześnie, ponad 40 proc. badanych w sytuacjach stresogennych ma problemy ze skupieniem uwagi i odczuwa smutek, a 30 proc. reaguje zmęczeniem, bólami głowy i utratą bądź nadmiernym apetytem.

Uczucie permanentnego stresu zgłasza niewielki odsetek dzieci przy czym dwa razy częściej zdarza się to dziewczętom niż chłopcom. Ponad 5 proc. dziewcząt świadomie przyznaje, że często denerwuje się i myśli o swoich problemach, podczas gdy podobnie twierdzi jedynie 2,6 proc. chłopców .Co więcej, dziewczęta częściej odczuwają objawy napięcia, takie jak zawroty głowy, bóle brzucha, uczucie złości, smutku i zmęczenia, a także pocenie się i problemy ze snem.

Psycholog Anna Dzierżawska-Popiołek podkreśliła, że trzeba umieć rozpoznawać stres, by właściwie na niego reagować. "Rodzice i nauczyciele, odpowiadający za rozwój emocjonalny dzieci powinni uczyć je, jak funkcjonujemy w sytuacji napięcia emocjonalnego. Wiedza o tym, co dzieje się z ludzkim ciałem w stresie jest pierwszym krokiem w drodze do kontrolowania jego objawów i adekwatnego reagowania na nie" - wyjaśniła.

Ponad połowa badanych wie, że umiejętność radzenia sobie ze zdenerwowaniem i problemami będzie miała wpływ na zdrowie i sprawność w wieku dorosłym. Tylko 16,8 proc. uważa, że stres nie jest szkodliwy dla organizmu człowieka.

Jak wyjaśniali specjaliści, stres - podobnie jak brak ruchu i zła dieta - jest groźnym czynnikiem ryzyka chorób serca i naczyń. Powoduje wzrost poziomu adrenaliny, noradrenaliny, cholesterolu oraz wolnych kwasów tłuszczowych w organizmie, przy jednoczesnym spadku poziomu żelaza. Może przyspieszać procesy miażdżycowe i występowanie zmian w naczyniach i mięśniu sercowym, a także przyczynić się do powstania zatoru tętniczego i w konsekwencji - zawału serca lub udaru mózgu.

Jedynie co piąty pytany uczeń jako formę łagodzenia objawów zdenerwowania deklaruje aktywność fizyczną, a 18 proc. badanych wskazuje na udział w grach zespołowych. Powszechnie stosowaną formą zmniejszania napięcia wśród tej grupy jest słuchanie muzyki (61,7 proc.). Wśród wymienianych odpowiedzi pojawiają się również długie spacery, opieka nad zwierzętami i czytanie książek.

Konferencja była częścią programu edukacyjnego Polkard-Media "Pamiętaj o sercu", który od 2003 roku jest realizowany przez Instytut Kardiologii. Pierwsza część programu - realizowana w latach 2003-2005 - była skierowana do osób dorosłych. Działania w latach 2006-2008 prowadzono z myślą o profilaktyce chorób serca i naczyń wśród dzieci i młodzieży. W roku 2009 koordynatorzy programu podjęli równolegle działania do obu tych grup oraz skoncentrowali się na problemie stresu jako jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób układu krążenia.

Wzbudził on zainteresowanie i uznanie na arenie międzynarodowej m.in. podczas V Światowego Forum Kardiologii i Kardiochirurgii w Genewie oraz kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Monachium. Ponadto World Hearth Federation przewidziała opisanie programu i jego realizacji w podręczniku przeznaczonym dla osób koordynujących programy profilaktyczne dla dzieci i młodzieży.

Program jest finansowany ze środków Ministerstwa Zdrowia, w ramach Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Serca i Naczyń Polkard. Wszystkie działania są aktywnie wspierane przez Polskie Towarzystwo Kardiologiczne.

Elementem programu jest strona internetowa www.pamietajosercu.pl, na której można znaleźć zbiór praktycznych informacji na temat chorób układu sercowo-naczyniowego, ich czynników ryzyka i profilaktyki oraz wskazówki dotyczące prowadzenia zdrowego stylu życia.

Nauka w Polsce PAP, 2009-12-24

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Długotrwały stres zwiększa ryzyko choroby serca u...

Udar mózgu

Udar mózgu

Udar mózgu (łac. Insultus cerebri) jest to ogniskowe lub globalne zaburzenia czynności mózgu o wywołane zaburzeniami przepływu...

Stres częstą przyczyną zawału

Stres częstą przyczyną zawału

Specjaliści alarmują, że obniża się średnia wieku zawałowca. Jeszcze niedawno wynosiła 50 lat, dziś zawał serca zdarza się już u...

Tagi Długotrwały stres zwiększa ryzyko choroby serca u...

Grupy Długotrwały stres zwiększa ryzyko choroby serca u...

Grupa Stres

Grupa Stres

Żyjesz w stresie? Zastanawiasz się czy dokuczające Ci dolegliwości mają z nim związek? Porozmawiaj z innymi osobami znajdującymi się w podobnej sytuacji i dowiedz się jak stres...

Grupa Dziecko

Grupa Dziecko

Porozmawiaj z innymi rodzicami o wadach serca i schorzeniach układu krążenia waszych dzieci. Dowiedz się gdzie w Polsce najlepiej leczyć dzieci, jakie mają rokowania przy...