EKG (elektrokardiogram)

EKG (elektrokardiogram)

W celu zrozumienia zasady działania EKG należy odnieść się do podstaw fizyki. Warto pamiętać, że elektrokardiografia jest metodą obrazowania zmienności potencjału elektrycznego wytwarzanego przez serce, natomiast elektrokardiogram (wydruk z aparatu lub krzywa wyświetlana na monitorze) to graficzny zapis wielkości i kierunku zmian tego potencjału w czasie. Upływ czasu wyraża przesuw taśmy rejestrującej zapis, a zmiany potencjału obrazowane są poprzez wielkość i kierunek wychyleń krzywej zapisu. W podstawowej praktyce elektrokardiogram rejestrowany jest z powierzchni ciała.

Działanie EKG

Różnice potencjałów, będące efektem sumarycznych zmian napięcia elektrycznego generowanego przez całe serce, mierzy się na powierzchni ciała za pomocą galwanometru, który jest najistotniejszą częścią elektrokardiografu. Elektrody znajdujące się w dwóch punktach na powierzchni ciała połączone z galwanometrem stanowią obwód elektryczny zwany odprowadzeniem. Prąd płynący od strony napięcia wyższego ku niższemu powoduje wychylenie wskazówki galwanometru, które zostaje zarejestrowane jako krzywa elektrokardiograficzna.

Przy ocenie wytwarzanego przez serce pola elektrycznego wykorzystuje się sformułowaną przez Einthovena koncepcję opartą na trzech założeniach:

  1. Serce można porównać do dipola, czyli układu pary biegunów - dodatniego i ujemnego, tworzących najprostszy generator energii elektrycznej.
  2. Serce znajduje się w środku geometrycznym tkanek, w których panują identyczne warunki przewodzenia prądu.
  3. Punkty połączeń obu kończyn górnych i lewej kończyny dolnej z tułowiem są wierzchołkami trójkąta równobocznego, w środku którego znajduje się serce.

Tak więc elektrody umieszczone na obu przedramionach i lewym podudziu, niejako w przedłużeniu wyżej wymienionych punktów, tworzą wierzchołki trójkąta równobocznego, w którego środku znajduje się serce.

Ten układ odprowadzeń, zwany trójkątem Einthovena, obrazuje układ trzech dwubiegunowych odprowadzeń kończynowych (I, II, III).

Historia EKG

Historia EKG - szczególnie w swoich początkach - wiąże się z odkryciami z dziedziny fizyki, gdyż nie należy zapominać, że elektrokardiograf w istocie jest bardzo czułym galwanometrem. Późniejszy rozwój EKG związany jest z obserwacją zmian pojawiających się w zapisie i ich powiązaniem z konkretnymi jednostkami chorobowymi.

W 1887 roku brytyjski fizjolog Augustus D. Waller ze Szkoły Medycznej St. Mary w Londynie opublikował pierwszy ludzki elektrokardiogram. W 1889 roku holenderski fizjolog Willem Einthoven zobaczył demonstrowaną przez Wallera technikę na I Międzynarodowym Kongresie Fizjologów w Bale. To właśnie on rozwijał sukcesywnie koncepcję elektrokardiografii, a w 1924 roku otrzymał nagrodę Nobla za wynalezienie elektrokardiografii.

Oprócz niego w rozwoju elektrokardiografii brało udział wielu naukowców, których nazwiska opisują wiele fenomenów w aktualnej interpretacji elektrokardiogramu, np. Karel Frederick Wenckebach (blok przedsionkowo-komorowy ), Woldemar Mobitz (blok przedsionkowo-komorowy), Emanuel Goldberger (modyfikacja odprowadzeń jednobiegunowych) czy Wolf, Parkinson i White (zespół preekscytacji).

Technika badania EKG

Badanie elektrokardiograficzne należy przeprowadzać w warunkach zapewniających dobrą jakość zapisu, zwracając uwagę na izolację elektryczną oraz ułożenie pacjenta w trakcie badania. Pokój powinien być cichy i ciepły, aby uniknąć zaburzeń zapisu powodowanych drżeniem mięśniowym. Badanie najlepiej wykonywać w pozycji leżącej na wznak, tak aby kończyny górne nie stykały się z tułowiem, a dolne ze sobą. W sytuacjach szczególnych możliwe jest wykonanie badania w pozycji siedzącej. Elektrody kończynowe umieszczamy na zewnętrznych częściach przedramion i podudzi, zwykle powyżej nadgarstka i kostki zewnętrznej na podudziu, ale nieco inne rozmieszczenie elektrod w obrębie tych kończyn nie wpływa na ukształtowanie zapisu EKG.

Elektrody powinny ściśle przylegać do skóry i nie stykać się ze sobą. W celu zmniejszenia oporu elektrycznego między skórą a elektrodami wskazane jest odtłuszczenie skóry alkoholem lub benzyną w miejscu przyłożenia elektrod. Można też stosować w tym celu żel do EKG lub podkładać pod elektrody gaziki zwilżone roztworem soli fizjologicznej lub wodą.

Wyróżniamy różne metody badań EKG, w tym m. in. badanie holterowskie i EKG wysiłkowe.

Karol Kaziród-Wolski

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły EKG

Anatomia serca

Anatomia serca

Serce (cor s. cardia) jest narządem ośrodkowym układu naczyniowego określanym przez anatomów jako mięsień wydrążony, odgrywający...

Asystolia

Asystolia

Asystolia charakteryzuje się całkowitym brakiem skurczów mięśnia komór oraz towarzyszącym brakiem aktywności elektrycznej mięśnia...

Elektrofizjologia serca

Przy opisywaniu czynności elektrycznej serca należy spojrzeć na wszystko z poziomu komórki. Jak wiadomo wszystkie komórki nerwowe...

Test wysiłkowy EKG

Test wysiłkowy EKG

Badanie wysiłkowe EKG (test wysiłkowy EKG, próba wysiłkowa) polega na ocenie zmian zachodzących w sercu podczas wysiłku...

ECHO serca (USG serca)

ECHO serca (USG serca)

Echo serca (USG serca, echokardiografia, UKG, ultrasonokardiografia) jest badaniem, które pozwala na ocenę budowy serca i jego...

Diagnostyka serca

Diagnostyka serca

Serce jest centralnym narządem układu krwionośnego człowieka, położonym w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym, wewnątrz...

Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym stosowanym w kardiologii do oceny reakcji mięśnia sercowego na wysiłek...

Badania kardiologiczne

Badania kardiologiczne

Badania kardiologiczne to jedne z najważniejszych badań organizmu ludzkiego, ponieważ w ich przebiegu ocenie podlega mięsień...

Tagi EKG

Grupy EKG

Grupa Interpretacja wyników

Grupa Interpretacja wyników

Nie masz pojęcia jak zinterpretować dopiero co odebrane wyniki badań a wizyta u specjalisty jest odległa? Spróbuj rozgryźć swoje wyniki z pomocą innych użytkowników pamiętając, że...

Grupa EKG

Grupa EKG

Jak wygląda badanie EKG? Co oznaczają te nieregularne kreseczki i tajemnicze skróty? Pozwól innym użytkownikom rozszyfrować wynik swojego badania lub pomóż im w interpretacji ich...

Grupa Załamek

Grupa Załamek

W opisie EKG często pojawia się określenie załamka. Dowiedz się czym jest załamek i jak interpretować jego anomalie w pracy serca.