Enzymy sercowe (markery martwicy mięśnia sercowego)

Enzymy sercowe są substancjami, których stężenie we krwi wzrasta, kiedy dochodzi do zawału serca. Zwane są również markerami martwicy mięśnia sercowego bądź markerami zawału serca.

Podział markerów serca

Do markerów zawału serca należą:

  • kinaza kreatynowa (CK),
  • frakcja mięśniowa kinazy (CK-MB),
  • mioglobina,
  • troponiny (TnT i TnI),
  • dehydrogenaza kwasu mlekowego (LDH).

Najbardziej swoisty dla zawału mięśnia sercowego jest wzrost stężenia troponin oraz aktywności CK-MB. Istotny wzrost tych parametrów obserwujemy w ciągu pierwszych 12 godzin ewolucji zawału. Najwcześniej, bo w ciągu pierwszych kilku godzin, wzrasta poziom mioglobiny. Poza zawałem istnieje wiele innych stanów chorobowych, którym towarzyszy wzrost stężenia tej substancji, stąd mała przydatność oznaczania jej poziomu.

Do pozostałych wskaźników biochemicznych, świadczących o rozwoju zawału mięśnia sercowego, należą:

  • wzrost OB (odczyn Biernackiego, odczyn opadania krwinek),
  • wzrost stężenia fibrynogenu w osoczu,
  • wzrost stężenia CRP w osoczu,
  • wzrost ilości leukocytów we krwi (leukocytoza) z przewagą neutrofilów.

Charakterystyka najczęściej używanych markerów martwicy mięśnia sercowego:

  • Mioglobina - jest markerem pojawiającym się najszybciej, ale jest przy tym najmniej swoisty. Poza przypadkiem zawału mięśnia sercowego jego-wzrost występuje podczas chorób i po urazach mięśni szkieletowych, po zastrzykach domięśniowych, po ćwiczeniach na siłowni, w przewlekłej niewydolności nerek, a także po toksynach i niektórych lekach. Zaczyna wzrastać w pierwszej do czwartej godziny zawału. Maksymalne stężenie uzyskuje w szóstej-siódmej godzinie. Powrót do wartości wyjściowej zajmuje dwadzieścia cztery godziny.
  • CK-MB - oznacza się go w postaci aktywności CK-MB lub stężeniu białka enzymu, zapisywanym jako CK-MBmass. Wartości decydujące dla zawału wynoszą dla CK-MB >6% aktywności kinazy kreatynowej a dla CK-MBmass 5-10 ug/l. Zaczyna wzrastać w trzeciej do dwunastej godziny zawału. Maksymalne stężenie uzyskuje w dwudziestej czwartej godzinie. Powrót do wartości wyjściowej zajmuje dwa-trzy dni. Poza zawałem mięśnia sercowego jego wzrost obserwuje się w chorobach mięśni prążkowanych takich jak postępująca dystrofia, rabdomioliza, miopatia alkoholowa oraz niedoczynności tarczycy, ostrych reakcjach psychotycznych, po drgawkach, po niektórych lekach, w zatruciach, po urazach i stłuczeniach, zastrzykach domięśniowych, jak również po intensywnym wysiłku fizycznym.
  • Troponiny - są to białka obecne w włóknach mięśniowych. Ich funkcją jest regulacja gfd cyklu skurczowo-rozkurczowego mięśni. Poza zawałem mięśnia sercowego może dochodzić do wzrostu ich wartości w następujących przypadkach: ostra gorączka reumatyczna, amyloidoza, uraz serca (stłuczenie, ablacja, rozrusznik, oparzenie, kardiowersja, cewnikowanie, zabieg kardiochirurgiczny), stosowanie cytostatyków, zastoinowa niewydolność serca, krytyczny stan pacjenta, skrajna niewydolność nerek, choroba Pompego, przeszczep serca, hemoglobinopatie z potransfuzyjną hemosyderozą, nadciśnienie, gestoza, hipotensja, arytmia, niedoczynność tarczycy, myokarditis, pericarditis, po dużych operacjach, zatorowość płucna, sepsa. W diagnostyce zawału serca używa się następujące troponiny:
    1. Troponina I - zaczyna wzrastać w trzeciej do dwunastej godziny zawału. Maksymalne stężenie uzyskuje w dwudziestej czwartej godzinie. Powrót do wartości wyjściowej zajmuje pięć do dziesięciu dni.
    2. Troponina T - Zaczyna wzrastać w trzeciej do dwunastej godziny zawału. Maksymalne stężenie uzyskuje od dwunastej do czterdziestej ósmej godziny. Powrót do wartości wyjściowej zajmuje pięć do czternastu dni.

Rozpoznanie zawału serca

Do rozpoznania zawału serca potrzebne jest spełnienie dwóch z trzech warunków:

  • charakterystyczny ból zawałowy – silny, gniotący lub piekący ból, rozłożony na dużej przestrzeni klatki piersiowej i promieniujący do lewego barku, ramienia, żuchwy lub rzadziej nadbrzusza. Trwa powyżej dwudziestu minut i nie ustępuje po odpoczynku i przyjęciu nitrogliceryny. Często towarzyszy mu duszność, osłabienie, lęk, strach przed śmiercią, kołatanie serca, zawroty głowy, utrata przytomności, niekiedy nudności, wymioty i kaszel z odkrztuszaniem.
  • obecność specyficznych zmian w EKG – najczęściej obserwuje się powstanie wysokich załamków T, uniesienie odcinków ST, które przybierają kształt zwany falą Pardeego oraz pojawienie się patologicznych załamków Q. W zależności od umiejscowienia zawału, zmiany w EKG pojawiają się w różnych odprowadzeniach.
  • wzrost stężenia markerów martwicy mięśnia sercowego.

W niektórych sytuacjach ból jest niecharakterystyczny, np. przybiera on postać maski brzusznej zawału (silne wymioty i ból nadbrzusza w zawale ściany dolnej serca) lub jest całkowicie nieobecny, np. u chorych ze współistniejącą cukrzycą lub kobiet w starszym wieku. Zmiany w EKG również mogą być niecharakterystyczne. W takich sytuacjach oznaczenie markerów sercowych może okazać się kluczowe dla zdrowia i życia pacjenta.

W Polsce zawał występuje rocznie u pięćdziesięciu tysięcy chorych. Nawet dla 40% osób zawał kończy się śmiercią przed dotarciem do szpitala. Wśród osób hospitalizowanych umiera około 8% pacjentów.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Enzymy sercowe

Maska brzuszna zawału serca

Maska brzuszna zawału serca

Zawał serca typowo manifestuje się silnym, dławiącym bólem w klatce piersiowej, promieniującym do lewego barku lub żuchwy, z...

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

Badanie stężenia CK (kinaza kreatynowa) wykonywane jest z próbki krwi. Kinaza kreatynowa jest enzymem występującym w mięśniach,...

Stan przedzawałowy

Stan przedzawałowy to sytuacja, gdy zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen przekracza możliwości zaopatrzeniowe tętnic...

Test hamowania deksametazonem

Test hamowania deksametazonem służy do diagnostyki przyczyn hiperkortyzolemii, czyli zwiększonego stężenia kortyzolu we krwi....

Tagi Enzymy sercowe

Grupy Enzymy sercowe

Grupa Zawał serca

Grupa Zawał serca

Grupa dla osób, które przeszły zawał serca. Dowiedz się jak wyglądają objawy zawału, jak należy postąpić w przypadku zawału serca oraz jakie mogą wystąpić po nim komplikacje....

Grupa Enzymy sercowe

Grupa Enzymy sercowe

Jeśli chcesz dowiedzieć się jak należy interpretować wyniki badań enzymów sercowych oraz co oznaczają ich podwyższone bądź obniżone poziomy dobrze trafiłeś. Porozmawiasz tutaj o...

Grupa CK-MB

Grupa CK-MB

Chcesz się dowiedzieć czy Twój wskaźnik CK-MB jest prawidłowy? Co zrobić i o czym świadczy, gdy wskaźnik CK-MB jest podwyższony lub obniżony? Porozmawiaj o tym z innymi...