Erytropoetyna

Erytropoetyna

Erytropoetyna (EPO) jest glikoproteinowym hormonem peptydowym, którego główną funkcją jest stymulacja różnych etapów erytropoezy - procesu wytwarzania krwinek czerwonych (erytrocytów) w szpiku kostnym. Głównym zadaniem krwinek czerwonych jest rozprowadzanie tlenu po całym organizmie.

Około 80% wytwarzanej w organizmie człowieka erytropoetyny pochodzi z nerek, a niemalże cała reszta, czyli około 20%, jest produkowana w wątrobie. Produkcja erytropoetyny w nerkach zachodzi najprawdopodobniej w komórkach nabłonkowych kłębuszków nerkowych oraz w niektórych komórkach śródmiąższowych kory nerki.

Rola erytropoetyny w organizmie człowieka

Głównym bodźcem do zwiększonej produkcji erytropoetyny jest obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu w tkance. U osób z chorobami serca, chorobami płuc, u palaczy tytoniu oraz u osób przebywających dłużej w wysokich górach, gdzie dochodzi do znacznego niedotlenienia tkanek, włącza się mechanizm wyrównawczy, zwiększający stężenie EPO we krwi. Dzięki temu następuje zwiększenie produkcji erytrocytów, aktywnych nośników tlenu, i poprzez to poprawa utlenowania tkanek.

Przewlekła choroba nerek (PChN), której istotą jest postępujące i nieodwracalne uszkodzenie funkcji nerek, prowadzi, poza innymi nieprawidłowościami, do zmniejszenia produkcji erytropoetyny. Niedobór erytropoetyny powoduje zmniejszenie produkcji czerwonych krwinek i co za tym idzie prowadzi do rozwoju niedokrwistości normobarwliwej.

Ocena funkcji erytropoetyny

Zmiany w układzie krążenia (w składzie krwi), jakie zachodzą pod wpływem niedoboru EPO u osoby z PChN ocenia się na podstawie badania morfologicznego. Pobraną krew żylną poddaje się ocenie pod mikroskopem i w analizatorach.

Stwierdzenie niedokrwistości z niedoboru erytropoetyny opiera się przede wszystkim na ocenie:

  • stężenia hemoglobiny,
  • liczby erytrocytów i pozostałych parametrów krwinkowych,
  • hematokrytu.

O niedokrwistości mówi się, gdy przedstawione powyżej parametry osiągają wartości poniżej normy. Niedokrwistość w PChN często pojawia się po kilku, kilkunastu miesiącach rozwoju choroby podstawowej, a jej nasilenie zależy od nasilenia choroby podstawowej.

Wśród objawów zgłaszanych przez pacjentów dominuje:

  • osłabienie i łatwa męczliwość,
  • upośledzenie koncentracji i uwagi,
  • ból i zawroty głowy,
  • w ciężkich postaciach tachykardia (przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń/minutę), duszność, bóle w klatce piersiowej o charakterze wieńcowym.

Leczenie niedokrwistości wynikającej z niedoboru erytropoetyny należy rozpocząć jak najwcześniej, gdyż nieleczona jest czynnikiem ryzyka przerostu lewej komory serca. Postępowanie lecznicze polega na podawaniu ludzkiej rekombinowanej erytropoetyny.

Lekarz Tomasz Szafarowski

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Erytropoetyna

Przetoka dializacyjna

Przetoka dializacyjna, czyli sztuczne połączenie tętnicy z żyłą, umożliwiające pobór i zwrot krwi, stanowi podstawową formę...

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła choroba nerek (PChN), której istotą jest postępujące i nieodwracalne upośledzenie funkcji nerek przyczynia się z...

Dializy

Dializy

Dializoterapia jest dominującą, ogólnodostępną w Polsce metodą leczenia nerkozastępczego. Uszkodzone w znacznym stopniu nerki nie...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (ONN) jest nagłym upośledzeniem czynności nerek, w którym dochodzi do spadku przesączania kłębuszkowego...

Niewydolność nerek

Niewydolność nerek

Niewydolność nerek to upośledzenie ich funkcji, przede wszystkim przesączania kłębuszkowego, co objawia się wzrostem gromadzenia...

GFR (przepływ kłębkowy)

GFR (przepływ kłębkowy)

Oznaczanie GFR (glomerular filtration rate) u osób z chorobami nerek ma istotne znaczenie. Uzyskana wartość wskaźnika w sposób...

Kreatynina a choroby nerek

Kreatynina a choroby nerek

Wzrost wartości kreatyniny powyżej normy jest wskaźnikiem pogarszającej się funkcji nerek (powstającej ostrej lub przewlekłej...

Tagi Erytropoetyna

Grupy Erytropoetyna

Grupa Zawroty głowy

Grupa Zawroty głowy

Cierpisz na chroniczne zawroty głowy? Zawroty głowy zdarzają Ci się jedynie w konkretnych sytuacjach lub przy konkretnych czynnościach? Dowiedz się o czym mogą one świadczyć i jak...

Grupa Osłabienie

Grupa Osłabienie

Często dopada Cię osłabienie? Może to wynik ciężkiej pracy albo choroby. Porozmawiaj z innymi użytkownikami i wymień się swoimi doświadczeniami. Pomóż innym zdiagnozować ich...