Czynność mechaniczna serca (hemodynamika serca)

Podstawową czynnością układu krążenia jest zapewnienie przepływu krwi w naczyniach. Fala depolaryzacji biegnąca przez mięśniówkę przedsionków i komór powoduje ich skurcz, a faza repolaryzacji poprzedza ich rozkurcz.

Układ krążenia jest niezbędny do zapewnienia następujących funkcji:

  • transportowanie tlenu i substratów odżywczych do tkanek;
  • usuwanie dwutlenku węgla i produktów przemiany materii ze wszystkich tkanek organizmu;
  • regulacja temperatury organizmu poprzez skórną regulację przepływu krwi;
  • branie udziału w reakcjach odpornościowych organizmu - transport przeciwciał, leukocytów do miejsca infekcji; transport hormonów.

Fala depolaryzacji biegnąca przez mięśniówkę przedsionków i komór powoduje ich skurcz, a faza repolaryzacji poprzedza ich rozkurcz. Skurcz i rozkurcz zarówno przedsionków, jak i komór powtarza się cyklicznie z częstością ok. 72 skurczów na minutę w spoczynku. Jeden cykl pracy serca trwa około 800 ms.

Podczas rozkurczu komór, krew napływa z przedsionków przez otwarte zastawki przedsionkowo-komorowe. Skurcz mięśniówki przedsionków wyprzedza skurcz mięśniówki komór serca, więc krew swobodnie zostaje wtłoczona do nich podczas skurczu przedsionków.

Ciśnienie skurczowe w lewej komorze jest pięciokrotnie wyższe od ciśnienia skurczowego w komorze prawej. Mimo tej różnicy ciśnień, objętość krwi wyrzucanej z komór podczas ich skurczu jest zbliżona.

Objętość wyrzutowa serca - SV (stroke volume) to objętość krwi wytłoczona przez jedną z komór serca podczas jej skurczu. U dorosłego mężczyzny objętość krwi wytłoczonej przez komorę podczas skurczu wynosi około 70-75 ml.

Objętość końcoworozkurczowa to objętość krwi znajdująca się w lewej komorze pod koniec rozkurczu. U zdrowej osoby wynosi ona 110-120 ml. Wnioskując z wyżej podanych objętości można stwierdzić, iż nie cała krew wydostaje się z komory w czasie skurczu. Wykorzystuje się to do obliczania frakcji wyrzutowej lewej komory, która jest ważną cechą kliniczną. Jest to procent objętości wyrzutowej w stuku do objętości końcoworozkurczowej. U zdrowej osoby wynosi około 70%.

Pojemność minutowa (cardiac output) to pojemność krwi wytłoczonej przez jedną z komór w czasie jednej minuty. Pojemność minutową oblicza się mnożąc objętość wyrzutową przez liczbę skurczów w czasie jednej minuty.

Przykładowo:

Objętość wyrzutowa komory w spoczynku wynosi 70 ml, więc przy 70-75 skurczach na minutę daje to wynik objętości minutowej serca równy ok. 5 l/min (70 ml x 70 skurczów/min = 5 l/min).

Objętość wyrzutowa serca jest zależna od kilku czynników, do których zalicza się między innymi: ciśnienie tętnicze, kurczliwość komór, objętość krwi w komorze na początku jej skurczu. Na częstość skurczów serca wpływa, m.in. autonomiczny układ nerwowy-współczulny, który przyspiesza czynność serca oraz przywspółczulny, który zwalnia ją.

Wskaźnik sercowy (cardiac index) to wskaźnik, który jest stosunkiem pojemności minutowej serca do powierzchni ciała. Pojemność minutowa serca w spoczynku przeliczona jest na 1 m² powierzchni ciała (ok. 3,2 l/min/m²).

Dominik Siutka

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Czynność mechaniczna serca

Anatomia serca

Anatomia serca

Serce (cor s. cardia) jest narządem ośrodkowym układu naczyniowego określanym przez anatomów jako mięsień wydrążony, odgrywający...

Praca serca

Serce w czasie spoczynku wykonuje 70-75 skurczów na minutę. Objętość krwi wyrzucana z jednej komory podczas skurczu wynosi ok. 70...

Frakcja wyrzutowa

Frakcja wyrzutowa (EF, enjection fraction) jest parametrem hemodynamicznym określającym jaki procent objętości krwi wypełniającej...

Krążenie hiperkinetyczne

Krążenie hiperkinetyczne to stan, w którym, mimo niskiego ciśnienia tętniczego, objętość minutowa serca jest znaczna. Serce...

Wskaźnik sercowy

Wskaźnik sercowy (Cardiac Index - CI) jest jednym z parametrów hemodynamicznych oceniających pracę serca jako pompy. Wskaźnik...

Tagi Czynność mechaniczna serca

Grupy Czynność mechaniczna serca

Grupa Wysokie ciśnienie skurczowe

Grupa Wysokie ciśnienie skurczowe

Jedynie ciśnienie skurczowe jest u Ciebie znacząco podwyższone? Zastanawiasz się dlaczego? Zapytaj o to bardziej doświadczonych użytkowników forum lub opowiedz o przebiegu swoich...

Grupa Niska frakcja wyrzutowa

Grupa Niska frakcja wyrzutowa

W opisie EKG spotkałeś się ze stwierdzeniem niskiej frakcji wyrzutowej (EF)? Dowiedz się o czym może to świadczyć, jak poważny jest Twój stan i jak można go zmienić. Podziel się...

Grupa Niskie ciśnienie skurczowe

Grupa Niskie ciśnienie skurczowe

Jeśli obawiasz się swoim wynikiem pomiaru ciśnienia, gdyż jego pierwsza wartość jest obniżona dołącz do tej grupy i dowiedz się czym taki stan może być spowodowany oraz jak należy...