Hiperlipidemia

Hiperlipidemia

W diagnostyce zaburzeń gospodarki lipidowej uzyskanie wiarygodnych wyników wymaga standaryzacji pobierania i przygotowania materiału.

Przygotowanie do badania profilu lipidowego

Aby ustrzec się fałszywie nieprawidłowych wyników należy pamiętać o podstawowych zasadach postępowania:

  1. Zachować w okresie poprzedzającym badanie (1-2 tygodnie) normalną dietę i stałą masę ciała (unikanie głodówek) oraz zwyczajowy tryb życia.
  2. Nie pić alkoholu 2-3 dni przed badaniem.
  3. Ostatni posiłek - dozwolona jest sucha bułka + herbata.
  4. Pobierać krew na czczo, po 14-16 godzinnym głodzeniu.
  5. Nie przyjmować leków wpływających na gospodarkę lipidową.
  6. Unikać stazy podczas pobierania krwi (zwiększa stężenie).
  7. Szybko oddzielić surowicę od skrzepu lub osocze od elementów morfotycznych.
  8. Badanie należy przeprowadzać przy braku choroby, urazu i jakiejkolwiek przyczyny wtórnej dyslipoproteinemii.
  9. Pacjent 30 min. przed badaniem powinien pozostawać w spoczynku (np. siedzieć).

Badanie profilu lipidowego

Hiperlipidemię można rozpoznać, gdy wyniki oznaczeń lipidowych są podwyższone przynajmniej w 2 badaniach, wykonanych w odstępie 2-3 tygodni.

Pomiary upoważniające do rozpoznania hipercholesterolemii powinny być wykonane nie wcześniej niż:

  • 3 tygodnie po przebyciu łagodnych chorób,
  • 6 tygodni (niektóre źródła zalecają 3 miesiące) po przebyciu ostrych chorób, zawału serca, zabiegów chirurgicznych.

Parametry profilu lipidowego mogą ulegać zmianie pod wpływem wielu czynników. Dlatego zawsze należy pamiętać o źródłach biologicznej zmienności wykonanych pomiarów. Owe biologiczne źródła zmienności pomiarów to zachowawcze źródła zmienności wywodzące się ze stylu życia badanego, jak np. dieta, otyłość, palenie tytoniu, ćwiczenia fizyczne, spożycie alkoholu:

  • dieta - najważniejszymi czynnikami związanymi ze zwiększeniem stężenia cholesterolu LDL są:
    • Spożywanie nasyconych kwasów tłuszczowych, w mniejszym stopniu cholesterolu, przy niskim spożyciu warzyw i owoców, a także nadmierna podaż energii prowadząca do otyłości. Jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe (oleje roślinne i ryby) oraz złożone węglowodany w nietuczącej diecie zmniejszają natomiast zawartość cholesterolu LDL we krwi i zmniejszają stosunek LDL-CH/HDL, hamują układ krzepnięcia, obniżają ciśnienie, hamują generację aterogennych cytokin (IL-1 i TNF-alfa) oraz indukcję zarówno genów przemian lipidowych, jak i genów enzymów glikolitycznych, hamując endogenne powstawanie lipidów w hepatocytach.
    • Antyaterogenne działanie dotyczy nienasyconych kwasów tłuszczowych o konfiguracji wiązań podwójnych typu cis. Nienasycone kwasy tłuszczowe o konfiguracji trans podwyższają cholesterol LDL, obniżają cholesterol HDL oraz podwyższają stężenie lipoproteiny A w osoczu.
  • otyłość - u osób otyłych, przybieranie i tracenie masy ciała jest źródłem znaczących przemian w stężeniu składników lipoproteinowych surowicy. Przyrostowi masy ciała towarzyszy wzrost triglicerydów oraz cholesterolu LDL, a także zmniejszenie cholesterolu HDL.
  • palenie tytoniu - zwiększa stężenie LDL i triglicerydów w surowicy, lecz zmniejsza stężenie cholesterolu HDL, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, związek ten wydaje się być zależny od dawki.
  • spożycie alkoholu - długotrwałe spożywanie alkoholu znacznie zwiększa stężenie triglicerydów, a zmniejsza stężenie HDL i LDL cholesterolu w surowicy. Przeciętnym zwyczajowym spożyciem mniej niż 40 g/24 h alkoholu, zwiększającym stężenie HDL w surowicy, jest HDL3. Picie alkoholu najwyraźniej w mniejszym stopniu wpływa na HDL2-istotniejszą wśród frakcji HDL w ochronie przed miażdżycą.
  • wysiłek fizyczny.

Oprócz wymienionych źródeł zmienności stężeń lipidów mówi się także o klinicznych źródłach zmienności stężenia lipidów, są nimi takie stany jak:

  • zawał serca - w ostrym zawale serca dochodzi do spadku cholesterolu całkowitego i LDL w surowicy,
  • udar mózgu - podobnie jak w zawale,
  • nadciśnienie - obraz jest różny, często zależy od przyjmowanych leków,
  • niewydolność nerek - odnosząc się do zespołu nerczycowego można stwierdzić wzrost stężenia triglicerydów oraz cholesterolu VLDL i LDL, a obniżenie HDL,
  • cukrzyca - u osób o znacznej oporności na insulinę stężenie triglicerydów, cholesterolu VLDL i LDL jest podwyższone, zaś stężenie HDL obniżone,
  • zakażenia - stężenie triglicerydów wyraźnie wzrasta, a stężenie cholesterolu całkowitego i HDL zmniejsza się,
  • leki:
    • stosowane przy przeszczepach - cyklosporyna powoduje hipercholesterolemię, a prednizon i azatiopryna - hipertriglicerydemię,
    • glikokortykosteroidy, cymetydyna, retinoidy, hormonalne środki antykoncepcyjne, leki przeciwnadciśnieniowe - ogólnie mówiąc wpływają negatywnie na profil lipidowy.

    Karol Kaziród-Wolski

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Hiperlipidemia

LDL Cholesterol

LDL Cholesterol

Lipidy i lipoproteiny, takie jak między innymi LDL, występujące w osoczu krwi każdego człowieka. Odgrywają ważną rolę w wielu...

HDL Cholesterol

HDL cholesterol to frakcja cholesterolu o dużej gęstości (High Density Lipoproteins) odpowiedzialna jest za transport powrotny...

Triglicerydy (trójglicerydy)

Kliniczna korelacja pomiędzy stężeniem triglicerydów (trójglicerydów) a częstością występowania choroby niedokrwiennej serca jest...

Dieta hipolipemiczna

Dieta hipolipemiczna

Dieta hipolipemiczna opublikowana przez Europejskie Towarzystwo Miażdżycowe. [[ranking]] Produkty zalecane Produkty do spożywania...

Lipemia

Lipemia

Lipemia to termin odnoszący się do zaburzenia stężenia lipoprotein we krwi. Pod uwagę bierze się głównie chylomikrony i VLDL -...

Lipidogram

Lipidogram to badanie dostarczające informacji na temat stężenia poszczególnych frakcji lipidowych w osoczu krwi żylnej. Badanie...

Fibraty

Fibraty to jedna z głównych grup leków stosowanych w terapii zaburzeń lipidowych. Mechanizm ich działania polega na regulacji...

Tagi Hiperlipidemia

Grupy Hiperlipidemia

Grupa Cholesterol

Grupa Cholesterol

Wysoki cholesterol jest problemem coraz większej liczby ludzi. Jeśli zastanawiasz się czy masz prawidłowe wyniki lub chcesz dowiedzieć się jak obniżyć poziom cholesterolu trafiłeś...

Grupa Trójglicerydy

Grupa Trójglicerydy

Zastanawiasz się jaki powinien być prawidłowy poziom trójglicerydów? Obawiasz się podwyższonym jego poziomem? Dowiedz się o czym może świadczyć podwyższony poziom trójglicerydów i...

Grupa Nadwaga

Grupa Nadwaga

Nadwaga jest powszechnym problemem, chociaż jej przyczyny mogą być różne: niezdrowa dieta, reakcja na leki lub predyspozycje genetyczne. Znajdziesz tu wiele osób, z którymi...