Hipotonia ortostatyczna

Hipotonia ortostatyczna jest to spadek ciśnienia skurczowego krwi o ponad 20 mmHg lub spadek ciśnienia rozkurczowego o ponad 10 mmHg po 3 minutach od pionizacji.

Hipotonia ortostatyczna wywołana jest nieprawidłową funkcją układu autonomicznego (współczulny i przywspółczulny układ nerwowy). Opisywane są przypadki pacjentów niezdolnych do przebywania w pozycji stojącej przez czas dłuższy niż kilka sekund.

Przyjęcie pozycji stojącej przez pacjenta powoduje przemieszczenie dużych ilości krwi do dolnych partii ciała. Badania naukowe wykazały, że u ludzi z hipotonią ortostatyczną w naczyniach poniżej przepony gromadzi się nawet 1, 5 litra krwi. W warunkach fizjologicznych zmiany ciśnienia tętniczego i objętości krwi w naczyniach analizowane są przez baroreceptory (receptory odpowiedzialne za kontrolowanie ciśnienia krwi). Baroreceptory przekazują impulsy do układu współczulnego i przywspółczulnego przez co organizm uzyskuje kontrolę nad ciśnieniem krwi.

Objawy hipotonii ortostatycznej

• zawroty głowy, zaburzenia równowagi;
• mroczki przed oczami;
• ból wieńcowy;
• tzw. ból wieszakowy - ból karku w pozycji stojącej.

Łagodzenie objawów hipotonii ortostatycznej jest łatwiejsze gdy pacjent jest świadomy co ma wpływ na ciśnienie krwi. Leki obniżające ciśnienie tętnicze krwi takie jak leki moczopędne, azotany (np. nitrogliceryna) i inne.

Inne wskazówki dotyczące hipotonii ortostatycznej

• ciśnienie w pozycji leżącej jest zawsze wyższe od ciśnienia w pozycji stojącej;
• aktywność fizyczna zwiększa objawy hipotonii ortostatycznej, warto pamiętać, że regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny poprawia tolerancję hipotonii ortostatycznej;
• odwodnienie organizmu nasila objawy hipotonii ortostatycznej;
• ustąpienie objawów można uzyskać zakładając nogę na nogę;
• zaleca się stosowanie pończoch uciskowych na kończyny dolne lub brzuch;
• kofeina podnosi ciśnienie tętnicze krwi.

Leczenie farmakologiczne hipotonii ortostatycznej

Podstawowym lekiem w terapii hipotonii ortostatycznej jest Cortineff (jest to fludrokortyzon - glikokortykosteroid mający działanie mineralokortykoidów).

U chorych z hipotonią ortostatyczną często dochodzi do zależnej od pozycji ciała zmniejszenia objętości krwi krążącej. Dlatego w leczeniu ortostatycznych zmian ciśnienia tętniczego - niezależnie od ich przyczyny - skuteczne są działania ograniczające nasilenie tego zjawiska. Szybkie ustąpienie objawów hipotonii można uzyskać zakładając nogę na nogę i uciskając jamę brzuszną przez zgięcie tułowia.U niektórych chorych dolegliwości ortostatyczne pojawiają się nawet w pozycji siedzącej. Można je złagodzić układając nogi na podnóżku lub obniżając siedzenie. Pończochy uciskowe ograniczają ilość krwi gromadzącej się w żyłach kończyn dolnych i przenikanie osocza do przestrzeni śródmiąższowych.

Podobne działanie na układ trzewny można uzyskać zakładając pas brzuszny. Szczególnie skuteczne jest stosowanie obu metod jednocześnie.

U chorych z hipotonią ortostatyczną wykorzystuje się farmakologiczne i niefarmakologiczne oddziaływanie na gospodarkę sodową ustroju. Pomocne może być zwiększenie podaży sodu w diecie.

Od wielu lat podstawowym lekiem w terapii hipotonii jest fludrokortyzon (preparat Cortineff). Jest to glikokortykoid o właściwościach mineralokortykoidu. Jego aktywność jako mineralokortkoidu jest około 100 razy większa niż aldosteronu, a jako glikokortykosteroidu 10-20 razy większa od kortyzonu. Dlatego do zwalczania objawów hipotonii wystarczają niewielkie dawki.W pierwszych dniach lub tygodnia od podania pierwszej dawki dochodzi do retencji sodu i zwiększenia objętości osocza.

Midodrina jest wybiórczym agonistą receptorów alfa-adrenergicznych. Jej skuteczność w leczeniu hipotonii ortostatycznej udowodniono w prospektywnych badaniach klinicznych z grupą placebo.

Kofeina jest nieselektywnym antagonistą receptora adenozyny. Wywiera znaczne słabsze od innych leków działanie presyjne.

W przypadkach ciężkiej niewydolności autonomicznej prawie niemożliwa jest regulacja aktywności układu współczulnego i przywspółczulnego. Fizjologiczne i polekowe zaburzenia objętości krwi krążącej i napięcia naczyniowego są przyczyna bardzo dużych wahań ciśnienia tętniczego. Utratę możliwości regulacji ciśnienia tętniczego można wykorzystać do leczenia tej patologii za pomocą małych dawek leków presyjnych.

Artykuły Hipotonia ortostatyczna

Ciśnienie krwi i tętno W cyklu pracy serca wyróżniamy skurcz i rozkurcz. Podczas skurczu (systole) krew wyrzucana jest z komór do tętnic. W czasie...

Pomiar ciśnienia tętnicznego krwi Ciśnienie krwi jest mierzone celem określenia jaka jest jego skurczowa i rozkurczowa wartość. Wartość ciśnienia skurczowego...

Omdlenie Omdleniem nazywamy krótkotrwała utratę przytomności z towarzyszącym spadkiem napięcia mięśniowego - mdlejący zwykle upada....

Tętno u kobiety ciężarnej W czasie trwania ciąży w organizmie kobiety zachodzą liczne zmiany. W ujęciu kardiologicznym, najważniejsze jest rozwinięcie się...

Tagi Hipotonia ortostatyczna