Kardiochirurgia

Kardiochirurgia

Kardiochirurgia jest dziedziną medycyny zajmującą się leczeniem operacyjnym serca i naczyń krwionośnych. I choć kardiologia inwazyjna przejmuje coraz więcej procedur wykonywanych dotychczas w ramach operacji kardiochirurgicznych, nie ma obaw, że dziedzina ta przestanie istnieć. Wraz z postępem technologicznym istnieją bowiem coraz większe możliwości leczenia schorzeń dotychczas nieoperacyjnych.

Zabiegi kardiochirurgiczne

Oddziały kardiochirurgiczne należą do wysoko specjalistycznych jednostek służby zdrowia. Wśród zabiegów jakie wykonywane są w ramach kardiochirurgii znajdują się:
  • chirurgiczne leczenie choroby wieńcowej,
  • CABG - operacje pomostowania tętnic wieńcowych (by-passy),
  • OPCAB - operacje pomostowania tętnic wieńcowych bez wykorzystania krążenia pozaustrojowego (na bijącym sercu),
  • chirurgiczne leczenie powikłań zawału mięśnia sercowego (tętniak lewej komory, ostra niedomykalność mitralna),
  • wady nabyte serca,
  • operacje dotyczące zastawki mitralnej, aortalnej i trójdzielnej (wymiana zastawki na protezę mechaniczną lub biologiczną, oraz plastyka niedomykalnej zastawki),
  • tętniaki aorty wstępującej, łuku,
  • operacja sposobem Bentalla (wszczepienie konduitu zastawkowego z częścią aorty),
  • wszczepienie protezy aorty wstępującej,
  • operacje rozwarstwienia aorty,
  • wady wrodzone serca,
  • chirurgiczne leczenie infekcyjnego zapalenia wsierdzia,
  • chirurgiczne leczenie guzów serca,
  • chirurgiczne leczenie zaburzeń rytmu serca (ablacje, także techniką małoinwazyjną),
  • zaopatrzenie urazów serca i dużych naczyń klatki piersiowej,
  • leczenie powikłań wszystkich wymienionych powyżej procedur,
  • przeszczep serca lub jednocześnie serca i płuca, lub obu płuc.

Kardiochirurgiczne sale operacyjne

Kardiochirurgiczne sale operacyjne charakteryzują się obecnością nieco innego sprzętu aniżeli standardowe sale operacyjne. Każda z sal powinna być wyposażona w sprzęt niezbędny do przeprowadzenia podstawowych operacji kardiochirurgicznych.

Wśród tego sprzętu znajdują się:

  • aparat do znieczulenia,
  • kardiomonitor,
  • system monitorujący,
  • defibrylator,
  • aparat do pomiaru czasu krzepliwości krwi,
  • stymulator zewnętrzny serca,
  • kolumna anestezjologiczna z wyciągiem gazów anestetycznych,
  • aparat do kontrapulsacji wewnątrzaortalnej,
  • stół operacyjny,
  • pompy infuzyjne strzykawkowe (najmniej 3 szt. na jednego operowanego pacjenta) i objętościowa,
  • urządzenie do terapii termicznej (nagrzewnica),
  • lampa operacyjna bezcieniowa,
  • diatermia chirurgiczna,
  • aparat do krążenia pozaustrojowego,
  • kardiomonitor transportowy kompaktowy,
  • zestaw piły do cięcia mostka,
  • kolumna chirurgiczna,
  • pompa centryfugalna (jedna na oddział kardiochirurgiczny).

Ponadto należy zapewnić możliwość całodobowego wykonania echokardiografii przezprzełykowej u pacjentów podczas operacji kardiochirurgicznej, wykonywanej ze wskazań pilnych oraz planowych.

Na jedną salę operacyjną przypadać powinno nie więcej niż 400 operacji, co odpowiada około 2 operacjom wykonywanym w ciągu jednego dnia roboczego w ciągu roku, z uwzględnieniem okresowej redukcji liczby zabiegów celem przeprowadzenia konserwacji sal operacyjnych i oddziału pooperacyjnego. Wskazane jest zapewnienie również jednej dodatkowej sali operacyjnej dla przypadków nagłych oraz pacjentów zakażonych.

Krążenie pozaustrojowe

Pierwsza operacja kardiochirurgiczna z zastosowaniem krążenia pozaustrojowego została wykonana w 1953 r. przez amerykańskiego chirurga Johna H. Gibbona. Celem stosowania krążenia pozaustrojowego jest zastąpienie hemodynamicznej czynności serca i zapewnienie wymiany gazowej krwi w okresie wyłączenia serca z jego pracy. Zadaniem krążenia pozaustrojowego jest zatem eliminowanie ujemnych skutków krążenia krwi poza ustrojem, utlenianie krwi poza ustrojem oraz zapewnienie optymalnej perfuzji narządów.

Wskazania do stosowania krążenia pozaustrojowego to:

  • większość zabiegów wymagających kardiotomii,
  • choroba niedokrwienna serca - pomosty aortalno-wieńcowe,
  • wycięcie tętniaków pozawałowych serca,
  • leczenie tętniaków aorty wstępującej, łuku oraz aorty piersiowej,
  • przeszczep serca.

Kardiochirurgia a kardiologia inwazyjna

Rozwój kardiologii inwazyjnej powoduje konieczność ustalenia nowych wskazań do zabiegów operacyjnych i zdefiniowania na nowo roli kardiochirurgii we współczesnym leczeniu chorób serca. Wobec dynamicznie rozwijającej się kardiologii inwazyjnej, tradycyjne obszary działania kardiochirurgów ulegają zawężeniu. Aby zachować dobrze pojętą konkurencyjność kardiochirurgii, dynamikę, z jaką dotychczas się rozwijała, a przede wszystkim wysoką skuteczność odległą operacji kardiochirurgicznych, zdecydowanie powinniśmy oferować pacjentom nowe możliwości leczenia, najlepiej te mało inwazyjne, ale wysoko skuteczne.

Powikłania zabiegów kardiochirurgicznych

W porównaniu z wysokim odsetkiem powikłań śród- i okołooperacyjnych obserwowanych w początkowym okresie rozwoju technik kardiochirurgicznych, obecnie ryzyko związane z zabiegami uległo znacznemu obniżeniu. Przyczyniło się do tego bogate doświadczenie zdobywane przez lata pionierskich działań, a także nowe metody ochrony mięśnia serca.

Nie bez znaczenia jest również rozwój nowych technologii, czy też ciągła modernizacja aparatów do krążenia pozaustrojowego, pozwalająca na wydłużenie czasu bezpiecznej interwencji na strukturach serca. Pomimo olbrzymiego postępu, jaki dokonał się w ciągu ostatnich 30 lat, zabiegi kardiochirurgiczne nadal obarczone są dużym odsetkiem powikłań. Ich charakter i częstość związane są z rodzajem stosowanych technik operacyjnych, stopniem uszkodzenia układu krążenia, chorób towarzyszących oraz powikłań związanych z samym zabiegiem.

Do powikłań śródoperacyjnych operacji kardiochirurgicznych należą:

  • uszkodzenia serca i dużych naczyń,
  • uszkodzenia naczyń wieńcowych,
  • uszkodzenia układu bodźco-przewodzącego serca - wymagające wszczepienia sztucznego rozrusznika serca,
  • uszkodzenia płuc i innych narządów klatki piersiowej,
  • uszkodzenia nerwów,
  • masywne krwawienia śródoperacyjne wymagające przetoczeń dużych ilości preparatów krwi (możliwość wystąpienia choroby zakaźnej przenoszonej przez krew).

Do powikłań pooperacyjnych zabiegu kardiochirurgicznego należą:

  • powikłania związane z raną operacyjną (ciężkie krwawienia pooperacyjne, zakażenie rany powierzchowne, zakażenie rany głębokie, niestabilność mostka, przepukliny klatki piersiowej, płyn w worku osierdziowym, płyn w jamie opłucnej, powietrze w jamie opłucnej - tzw. odma),
  • powikłania związane z użyciem krążenia pozaustrojowego (niedokrwistość - anemia, spadek liczby płytek krwi, zespół rozsianego wykrzepiania śródnaczyniowego (DIC), zatory naczyń wszystkich organów, niszczenie krwinek czerwonych, zespół uogólnionej odpowiedzi zapalnej, niewydolność wielonarządowa),
  • związane z sercem (zawał serca, zatrzymanie krążenia, niewydolność serca i krążenia, zaburzenia rytmu serca),
  • związane z układem oddechowym (nadciśnienie płucne, zapalenie płuc, zespół zaburzeń oddychania),
  • związane z układem nerwowym - jako następstwo zastosowania krążenia pozaustrojowego i zatrzymania krążenia w głębokiej hipotermii (śpiączka, padaczka, niedowłady i porażenia kończyn),
  • zakaźne (posocznica, infekcyjne zapalenie wsierdzia, zakażenia innych narządów),
  • powikłania związane z układem pokarmowym (krwawienie z przewodu pokarmowego, płyn w jamie brzusznej; u noworodków - martwicze zapalenie jelit),
  • niewydolność innych narządów i układów wtórna do niewydolności serca - niewydolność wielonarządowa.

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Kardiochirurgia

Ablacja

Ablacja to zabieg wykonywany w pracowni elektrofizjologii, którego celem jest usunięcie z serca ogniska będącego źródłem arytmii....

Angioplastyka (PTCA)

Angioplastyka (PTCA - Percutaneous Transluminal Coronary Angioplasty, przezskórna śródnaczyniowa angioplastyka wieńcowa) to...

Stent

Stent

W ciągu ostatnich kilku lat znacznie wzrosła liczba zabiegów implantacji stentów. Używane są one w celu leczenia nowych schorzeń...

By-passy

Operacja wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych (by-passy, operacja pomostowania aortalno-wieńcowego, CABG, bajpasy)...

Sztuczne zastawki serca

Sztuczne zastawki serca - wymiana zastawek serca na sztuczne. Serce ludzkie ma 4 zastawki kontrolujące kierunek przepływu krwi...

Diagnostyczne cewnikowanie serca

Diagnostyczne cewnikowanie serca jest badaniem coraz częściej zastępowanym poprzez procedury nieinwazyjne, takie jak ECHO serca...

Kontrapulsacja wewnątrzaortalna

Kontrapulsacja wewnątrzaortalna (IABP - Intra-Aortic Balloon Pump) jest metodą mechanicznego wspomagania krążenia. Kontrapulsacja...

Koronarografia

Koronarografia

Koronarografia jest to badanie naczyń wieńcowych cewnikiem wprowadzonym przez tętnicę udową (lekarz nakłuwa ją w pachwinie...

Nakłucie worka osierdziowego

Nakłucie worka osierdziowego (punkcja worka osierdziowego, perikardiocentaza) ma na celu usunięcie nagromadzonej w nim krwi lub...

Metody operacyjne by-passów

Metody operacyjne by-passów

Wszystkie metody leczenia choroby niedokrwiennej serca mają na celu poprawę przepływu krwi przez zwężone naczynia wieńcowe, a co...

Reoperacja

Reoperacja

Reoperacja to termin określający ponowny zabieg operacyjny w okolicy, która w niedalekiej przeszłości była poddawana takiemu...

Plastyka serca

Plastyka serca to zabieg kardiochirurgiczny zarezerwowany dla chorych z ciężką niewydolnością serca na tle kardiomiopatii...

Narkoza

Narkoza

Narkoza to sztucznie wywołany przy pomocy odpowiednich środków farmakologicznych stan, w którym możliwe jest przeprowadzenie...

Tagi Kardiochirurgia

Grupy Kardiochirurgia

Grupa Operacja serca

Grupa Operacja serca

Grupa dla osób, które mają przejść lub już przeszły operację serca. Porozmawiasz tu o metodach operacji, przebiegu zabiegów, możliwych komplikacjach oraz rehabilitacji...

Grupa Przeszczep serca

Grupa Przeszczep serca

Oczekujesz na przeszczep serca? Jesteś szczęśliwym posiadaczem nowego serca? Wymień się swoim doświadczeniem, porozmawiaj o obawach i radzeniu sobie w tej sytuacji. Opowiedz o...

Grupa Operacja metodą Rossa

Grupa Operacja metodą Rossa

Lekarze proponują Ci operację metodą Rossa? Chciałbyś dowiedzieć się więcej o tej metodzie? Zdobądź wiedzę z pierwszej ręki rozmawiając z użytkownikami, którzy zdecydowali się na...