Kardiowersja
Kardiowersja jest metodą przywracania prawidłowego rytmu serca (rytmu zatokowego). Stosuje się ją w przypadku nadkomorowych zaburzeń rytmu (migotanie lub trzepotanie przedsionków). Rozróżnia się kardiowersję farmakologiczną i elektryczną.
- Kardiowersja farmakologiczna polega na próbie przywrócenia rytmu zatokowego za pomocą leków antyarytmicznych.
Kardiowersja elektryczna polega na próbie przywrócenia rytmu zatokowego za pomocą elektrycznej stymulacji mięśnia sercowego. Stymulację przeprowadza się za pomocą kardiowertera-defibrylatora. Standardowo używa się elektrody mostkowej (przykładana do mostka pacjenta) i elektrody koniuszkowej (przykładana do ściany klatki piersiowej na lewo i do dołu od lewego sutka). Rzadziej wykorzystuje się ułożenie elektor tył-przód (elektrody przyklejane: pierwsza do mostka, druga między łopatkami pacjenta). Istnieje również możliwość wykonania kardiowersji "od wewnątrz" przy użyciu elektrody wprowadzonej do serca za pomocą cewnika naczyniowego. Jest to jednak metoda stosowana bardzo rzadko.
Kardiowersję elektryczną wykonuje się w znieczuleniu. Pacjent musi być na czczo. Dożylnie podaje się lek, który wywołuje kilkuminutowy sen. W tym czasie, pod kontrolą EKG, wyzwala się kilka impulsów elektrycznych. Energia impulsu, w zależności od charakteru i czasu trwania arytmii, budowy ciała pacjenta oraz parametrów kardiowertera, waha się od kilkunastu do kilkuset dżuli. W nowoczesnych kardiowerterach dwufazowych maksymalna energia wynosi 200J, w starszych modelach 360J.
Impuls z kardiowertera ma za zadanie stłumić chaotyczną aktywność elektryczną przedsionków serca, w pewnym sensie wyzerować tą część układu bodźcoprzewodzącego, co pozwala na przejęcie kontroli przez węzeł zatokowy - fizjologiczne źródło rytmu serca. Moment wyzwolenia impulsu jest zsynchronizowany z wykresem EKG w ten sposób, by nie miał wpływ jedynie na aktywność elektryczną przedsionków, nie komór.
Przed zabiegiem konieczne jest ustalenie, jak długo trwa arytmia. Nadkomorowe zaburzenia rytmu związane są z nieprawidłową kurczliwością przedsionków serca. Może to sprzyjać powstawaniu skrzeplin. Po przywróceniu rytmu zatokowego, powraca prawidłowa funkcja skurczowa przedsionków. Ewentualna skrzeplina może w takiej sytuacji zostać wypchnięta do naczyń krwionośnych i zadziałać jak korek, wywołując udar mózgu lub zator tętnicy płucnej. Aby uniknąć takich powikłań, pacjent musi być odpowiednio przygotowany do zabiegu. Konieczne jest wykonanie badania ECHO i stosowanie doustnych leków przeciwkrzepliwych (np. acenokumarol) na 4 tygodnie przed zabiegiem. W niektórych sytuacjach wykonuje się kardiowersję po uprzednim podaniu heparyny. W sytuacjach skrajnych, gdy arytmia stanowi bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta, kardiowersję wykonuje się w trybie ostrym.
