Krwiak mózgu

Krwiak mózgu

Gwałtownie narastające deficyty neurologiczne, a przy dużych krwawieniach szybko rozwijająca się śpiączka to główne objawy krwawienia śródmózgowego. Charakter objawów neurologicznych zależy od wielkości i topografii krwawienia. Krwiak mózgu jest natomiast następstwem krwotoku, do którego doszło w obrębie mózgowia.

Definicja krwiaka mózgu

Krwiakiem (łac. haematoma) określamy lokalne nagromadzenie się krwi, opuszczającej uszkodzone naczynia krwionośne, w obrębie różnych struktur tkankowych. Krwiak śródmózgowy jest zatem następstwem wynaczynienia się krwi w obrębie mózgowia.

Krwiaki te podzielić można ze względu na ich wielkość - wyróżnia się krwiaki małe, średnie oraz masywne. Skutki, jakie powodują, zależne są od ich lokalizacji, wielkości i czasu występowania.

Ewolucja krwiaka

W ciągu 24 godzin od powstania makrofagi, czyli komórki żerne zaczynają fagocytować krwiak. Po upływie około 1 do 6 miesięcy krwiak zostaje całkowicie wchłonięty z pozostawieniem szczelinowatej jamy wyścielonej blizną glejową i zawierającymi hemosyderynę makrofagami.

Przyczyny krwotoków śródmózgowych

Wśród przyczyn krwotoków mózgowych wyróżniamy:

  • przewlekłe nadciśnienie tętnicze,
  • tętniaki,
  • malformacje naczyniowe (malformacje tętniczo-żylne, naczyniaki jamiste, naczyniaki żylne, teleangiektazje włośniczkowe),
  • kruchość naczyń (angiopatia amyloidowa, choroby zapalne tętnic i żył),
  • skazy krwotoczne (leki przeciwkrzepliwe, leki fibrynolityczne, małopłytkowość, hemofilia, białaczka, anemia aplastyczna, plamica małopłytkowa, choroby wątroby, powikłania leczenia trombolitycznego, stan nadmiernej fibrynolizy, hipofibrynogemia),
  • narkotyki,
  • zakrzepy zatok i żył,
  • infekcyjne zapalenie wsierdzia, zakażone zatory, zatory w posocznicy, tętniaki mikotyczne,
  • urazy czaszkowo-mózgowe (pierwotne krwawienie do ognisk stłuczenia, oderwanie naczynia krwionośnego, krwawienia wtórne, opóźniony udar pourazowy),
  • krwawienia do istniejących wcześniej zmian (guzy, przerzuty raka oskrzeli, czerniaka, raka kosmówkowego, raka jasnokomórkowego nerki oraz raka tarczycy, ziarniniaki),
  • zawał krwotoczny, ukrwotocznienie zawału,
  • rzadsze przyczyny takie jak: migrena, ostre nadciśnienie tętnicze w rzucawce, pheochromocytoma, kłębuszkowe zapalenie nerek, leki wazopresyjne, po endarektomii tętnicy szyjnej, podczas arteriografii, podczas bolesnego badania urologicznego, jako późne powikłanie niedrożności tętnicy szyjnej, w przebiegu niedotlenienia, wady o charakterze potworniaków, opryszczkowe zapalenie mózgu, krwotoczne zapalenie mózgu, tularemia, wąglik, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zatrucie jadem kiełbasianym, po nadmiernym wysiłku fizycznym, przy narażeniu na wyziębienie, przy zatorach tłuszczowych, krwawienie nadnamiotowe po operacji w tylnej jamie czaszki, po zamknięciu przetoki tętniczo-żylnej.

Krwiak pourazowy

Szczególnym rodzajem krwiaków mózgu są krwiaki pourazowe. Umiejscawiają się one zwykle w biegunach czołowych bądź skroniowych i towarzyszą im często krwotoki podtwardówkowe. Wywiad dotyczący okoliczności zachorowania (uraz twarzoczaszki), a u pacjentów z zaburzeniami pamięci obrażenia w obrębie twarzoczaszki, powinny budzić podejrzenie istnienia krwotoku pourazowego i uzasadnić odpowiednie postępowanie diagnostyczne.

Objawy krwiaka

Samoistny krwotok mózgowy powstaje głównie na skutek nadmiernej aktywności fizycznej. Do typowych wczesnych objawów krwawienia odczuwanych przez prawie połowę chorych należą silne bóle głowy. Ogniskowe objawy neurologiczne mogą wystąpić bez utraty przytomności i klinicznie mogą być nie do odróżnienia od udaru niedokrwiennego. U 9% pacjentów występują napady padaczkowe, a u 30% chorych wymioty.

Wysoka, wczesna śmiertelność, w granicach 40-50% w masywnych krwotokach mózgowych, związana jest głównie z wgłobieniem i ponownym krwawieniem. Gdy ognisko krwotoczne jest większe niż 60 ml niemal zawsze dochodzi do zgonu.

Wielkość i umiejscowienie krwiaka śródczaszkowego decydują o rokowaniu. Krwiaki nadnamiotowe i większe niż 5 cm, a także podnamiotowe większe niż 3 cm mają ogólnie złe rokowanie. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że rokowanie odległe u pacjentów z krwiakiem śródmózgowym jest zdecydowanie lepsze niż w udarze niedokrwiennym, ponieważ objawy uszkodzenia układu nerwowego w krwotoku mózgowym najczęściej zmniejszają się w większym stopniu niż w przypadku udaru niedokrwiennego obejmującego podobny obszar mózgu.

Diagnostyka krwiaka

W rozpoznaniu różnicowym krwotoków niezwykle istotne są dane z wywiadu i badań obrazowych. Ważny jest także pomiar ciśnienia tętniczego i oznaczenie parametrów układu krzepnięcia. W badaniu tomografii komputerowej (CT) mózgu miejsce krwawienia pozwala często na określenie prawdopodobnej etiologii. Ponadto badanie CT wykrywa krwiaki powyżej 1 cm. Po 2-4 tygodniach gęstość skrzepniętej krwi zaczyna się zmniejszać i krwiak staje się izodensyjny. Utrzymuje się jednak nadal efekt masy i obrzęk mózgu.

W przypadkach obrazów CT, które budzą wątpliwości, co do przyczyny krwawienia, należy w miarę możliwości wykonać badanie MRI. Nietypowa lokalizacja, nieregularny kształt oraz nieproporcjonalnie duży obrzęk wokół krwiaka nasuwają podejrzenie krwawienia do guza. W diagnostyce różnicowej krwiaków śródmózgowych z guzami mózgu można wykorzystać również SPECT, czyli badanie radioizotopowe.

Ponadto u pacjentów z krwotokiem śródmózgowym często występuje zespół wzmożonego ciśnienia czaszkowego, dlatego też należy unikać wykonywania nakłucia lędźwiowego.

Leczenie krwiaka

Celem leczenia, obok poprawy krążenia mózgowego, jest przede wszystkim zapobieganie ponownemu krwawieniu oraz obniżenie wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego. Bardzo ważne są: obserwacja pacjenta, kontrola stanu neurologicznego, ciśnienia tętniczego, EKG, gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Leczenie zachowawcze powinno zabezpieczyć podstawowe funkcje życiowe i korygować wszelkie zaburzenia.

Usunięcie krwiaka lub wykonanie drenażu, dzięki odbarczeniu pozwala uzyskać szybką poprawę stanu chorego. Wskazaniem do leczenia operacyjnego są krwiaki o średnicy ponad 3-4 cm. Leczenie operacyjne powinno być jednak brane również pod uwagę, jeśli pojawią się objawy móżdżkowe i śpiączka. Nie udowodniono, aby leczenie operacyjne krwiaków nadnamiotowych było bardziej efektywne niż leczenie zachowawcze. U niektórych pacjentów wykonuje się kraniotomię celem obniżenia ciśnienia śródczaszkowego.

Alternatywą dla kraniotomii, która jest leczeniem obciążającym, jest endoskopowa ewakuacja krwiaka. Metoda ta w porównaniu z tradycyjną doprowadziła do redukcji śmiertelności oraz zmniejszenia objawów uszkodzenia układu nerwowego. Jeszcze mniej inwazyjną metodą jest stereotaktyczna ewakuacja krwiaka (przeprowadzana pod kontrolą CT głowy) z drenażem, po miejscowej fibrynolizie.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Krwiak mózgu

Udar mózgu

Udar mózgu

Udar mózgu (łac. Insultus cerebri) jest to ogniskowe lub globalne zaburzenia czynności mózgu o wywołane zaburzeniami przepływu...

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze (Hypertensio arterialis) jest to choroba układu krążenia polegająca na stałym lub okresowym podwyższeniu...

Acenokumarol

Acenokumarol jest pochodną kumaryny. Związek hamuje powstawanie aktywnych metabolitów witaminy K, które są konieczne do syntezy...

Chwilowa utrata wzroku

Chwilowa utrata wzroku

Chwilowa utrata wzroku może mieć przyczyny krążeniowe. Siatkówka - błona sensoryczna oka, odpowiedzialna za odbiór (percepcję)...

Niedotlenienie mózgu

Niedotlenienie mózgu

Mózg jest najwrażliwszym na niedotlenienie i niedokrwienie narządem naszego organizmu. Pozbawiony tlenu i substancji...

Kryza nadciśnieniowa

Kryza nadciśnieniowa (przełom nadciśnieniowy) to stan, w którym wartości ciśnienia przekraczają 220/120 mmHg. Jest to stan...

Rezonans magnetyczny (MR)

Rezonans magnetyczny (MR)

Rezonans magnetyczny (MR) to badanie diagnostyczne wykorzystujące zjawisko wzbudzenia atomów wodoru w silnym polu...

Objawy guza mózgu

Objawy guza mózgu

Guzy mózgu mogą dać bardzo różne dolegliwości. Objawy zależą przede wszystkim od umiejscowienia guza oraz od tempa w jakim...

Tagi Krwiak mózgu

Grupy Krwiak mózgu

Grupa Krew

Grupa Krew

Porozmawiaj o przyczynach rozmaitych krwotoków i prawidłowych parametrach krwi. Pomóż w interpretacji wyników krwi innych użytkowników lub poproś ich o pomoc przy swoich wynikach....

Grupa Udar mózgu

Grupa Udar mózgu

Grupa dla osób, które przeszły udar mózgu lub żyją z takimi osobami. Dowiedz się czego można się spodziewać po udarze niedokrwiennym mózgu, jakie są jego przyczyny i komplikacje.