Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego to proces obejmujący komórki mięśniowe serca, jego naczynia, czasami także warstwę zewnętrzną i/lub wewnętrzną serca (osierdzie, wsierdzie).

Przyczyny zapalenia mięśnia sercowego

Schorzenie to może mieć różnorodne przyczyny: zakaźne (wirusy - najczęstsza przyczyna, bakterie, grzyby, pasożyty), jak i toksyczne (toksyny, leki), czy też na podłożu autoagresji (np. toczeń układowy).

Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Jeżeli to możliwe w każdym przypadku leczenie powinno być przede wszystkim przyczynowe, tzn. usuwające pierwotny czynnik sprawczy zapalenia. Niestety w większości przypadków nie jest ono możliwe. Zapalenie mięśnia sercowego o podłożu wirusowym leczy się objawowo, tzn. usuwa się następstwa i dolegliwości związane z procesem chorobowym.

Zapalenie mięśnia sercowego w początkowej, ostrej fazie zwykle wymaga hospitalizacji.

Leczenie niefarmakologiczne zapalenia mięśnia sercowego

Podstawowe znaczenie ma ograniczenie aktywności fizycznej, zwłaszcza w razie obecności gorączki lub innych objawów ogólnoustrojowych. Są dowody, iż w wirusowym zapaleniu mięśnia sercowego wysiłek fizyczny przyspiesza tempo replikacji wirusa. Nawet po ustąpieniu dolegliwości nie należy wykonywać znacznych wysiłków (szczególnie uprawiać sportu) przez okres co najmniej sześciu miesięcy. Powrót do zwiększonej aktywności fizycznej możliwy jest po powrocie czynności serca do normy oraz po kwalifikacji lekarskiej.

Kolejno należy ograniczyć podaż soli i płynów w diecie, aby nie obciążać układu sercowo naczyniowego, co mogłoby nasilić objawy niewydolności.

Przeciwwskazane jest podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), gdyż mogą one zwiększać obszary uszkodzenia mięśnia sercowego - zwłaszcza w ciągu pierwszych dwóch tygodni infekcji. Badania dotyczące kwasu acetylosalicylowego w leczeniu zapalenia mięśnia sercowego nie wykazały żadnego wpływu na proces chorobowy.

Leczenie farmakologiczne zapalenia mięśnia sercowego

Leczenie przyczynowe możliwe jest we wszystkich infekcyjnych przypadkach poza etiologią wirusową. Tak więc w zależności od rodzaju drobnoustroju stosuje się antybiotykoterapię, leczenie przeciwgrzybiczne, przeciwpierwotniakowe, czy też przeciwpasożytnicze.

W zapaleniu wirusowym prócz terapii objawowej nie ma pewnych, skutecznych leków. Udowodniono jednak korzystne działanie dożylnego podawania wysokich dawek gammaglobuliny. Warto wspomnieć o zapobieganiu infekcjom wirusowym, mowa przede wszystkim o szczepieniach ochronnych.

Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

W leczeniu powikłania zapalenia mięśnia sercowego, jakim jest na ogół niewydolność serca, stosuje się standardową terapię niewydolności i zaburzeń rytmu, m.in. nieselektywne beta-blokery, diuretyki, digoksynę, ACE-blokery i inne. U chorych z bradykardią konieczne bywa zastosowanie czasowej stymulacji elektrycznej serca. W dalszym etapie może być potrzebne leczenie powikłań oraz rehabilitacja.

Zapalenie mięśnia sercowego o piorunującym przebiegu

W zapaleniu mięśnia sercowego o piorunującym przebiegu na ogół konieczne jest leczenie w wysokospecjalistycznym ośrodku, dysponującym aparaturą do mechanicznego wspomagania krążenia, co umożliwia choremu przetrwanie ostrej i podostrej fazy infekcji. Dzięki takiemu postępowaniu osiąga się bardzo dobre wyniki leczenia w tej postaci.

Mechaniczne wspomaganie krążenia może być pod postacią pozaustrojowych pomp krwi, czy ECMO (extracorporeal membrane oxygenator). Dzięki czasowemu odciążeniu serca dochodzi do koncentracji jego metabolizmu na procesach naprawczych i uruchomieniu przetrwałej rezerwy. Takie leczenie może pozwolić uniknąć konieczności przeszczepienia serca.

Leczenie immunosupresyjne

Leczenie immunosupresyjne stosuje się w olbrzymiokomórkowym zapaleniu mięśnia sercowego, sarkoidozie oraz w przebiegu chorób układowych, np. układowego tocznia rumieniowatego.

Istotne jest zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym.

Leczenia kardiochirurgiczne

W przypadku, gdy dojdzie do kardiomiopatii rozstrzeniowej i powstania wady zastawkowej konieczne jest leczenie chirurgiczne wad zastawkowych. W przypadku nieskuteczności leczenia i rozwoju ciężkiej niewydolności serca jedynym postępowaniem okazuje się przeszczepienie serca. Największe szanse na uratowanie życia u chorego z olbrzymiokomórkowym zapaleniem mięśnia sercowego daje jego przeszczep, dlatego w większości takich przypadków jest to postępowanie z wyboru.

Ocena skuteczności leczenia

Osoby, które przeszły zapalenie mięśnia sercowego powinny być zbadanie po upływie 1-3 miesięcy, następnie po roku lub w zależności od sytuacji klinicznej.

Ciąża sprzyja rozwojowi zapalenie mięśnia sercowego, a ponadto pogłębia zaburzenia czynności serca w trakcie choroby.

Rokowanie przy zapaleniu mięśnia sercowego

Lepiej rokującymi postaciami jest ostre i piorunujące zapalenie mięśnia sercowego, ponieważ większość chorych powraca do zdrowia, nawet mimo dramatycznego przebiegu. Natomiast rokowanie u osób z podostrym zapaleniem mięśnia sercowego jest złe - prowadzi w większości przypadków do kardiomiopatii rozstrzeniowej serca. Rokowanie polepsza większa wyjściowa frakcja wyrzutowa lewej komory (ogólniej mówiąc - brak uszkodzenia lewej komory przed zachorowaniem) oraz krótszy przebieg choroby.

Lekarz Magdalena Kowalska

"Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, TOM I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego dotyczący komórek mięśniowych, naczyń i tkanki śródmiąższowej. Ze względu na przyczynę wywołującą...

Zapalenie wsierdzia

Wsierdzie to wewnętrzna błona wyścielająca jamy serca. Zapaleniem wsierdzia nazywamy proces zapalny toczący się we wsierdziu....

Zaciskające zapalenie osierdzia

Zaciskające zapalenie osierdzia jest groźnych, choć rzadkim, powikłaniem przewlekłego zapalenia osierdzia. Powikłanie to...

Tagi Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Grupy Leczenie zapalenia mięśnia sercowego

Grupa Zapalenie mięśnia sercowego

Grupa Zapalenie mięśnia sercowego

Grupa dla osób z podejrzeniem lub po zapaleniu mięśnia sercowego. Porozmawiaj o objawach tego schorzenia, diagnostyce oraz leczeniu i rehabilitacji.