Nadciśnienie tętnicze jest to choroba układu krążenia polegająca na stałym lub okresowym podwyższeniu ciśnienia tętniczego krwi powyżej wartości prawidłowych tj: 140/90 mmHg.
Nadciśnienie tętnicze z reguły wykrywane jest podczas przypadkowego badania kontrolnego krwi. Największa częstość występowania nadciśnienia występuje w grupie wiekowej pomiędzy 35 a 60 rokiem życia. W większości przypadków choroba ta przebiega bezobjawowo. W Polsce nadciśnienie dotyczy ok. 20% dorosłej populacji.
Przyczyny nadciśnienia
* 95 procent przypadków nadciśnienia ma niewyjaśnioną przyczynę (nadciśnienie pierwotne nazywane inaczej idiopatycznym);
* pozostałe 5% przypadków nadciśnienia ma określoną przyczynę wywołującą. Może to być nadczynność tarczycy, choroby nerek, hiperadldosteronizm, zwężenie tętnicy nerkowej i wiele innych;
Zwiastunami nadciśnienia tętniczego często są bóle głowy (najczęściej w okolicy potylicy, krwawienia z nosa, zawroty głowy, pogorszenie tolerancji wysiłku. Często pierwszym objawem klinicznym jest pogorszenie widzenia.
Nadciśnienie tętnicze (Hypertensio arterialis) wywołuje wiele niekorzystnych powikłań do najczęściej występujących zaliczamy:
* choroba niedokrwienna i zawał mięśnia sercowego;
* udar mózgu - Insultus cerebri;
* retinopatia - uszkodzenie siatkówki w wyniku nadciśnienia;
* przyspieszenie rozwoju zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych, tętnicach szyjnych, nerkowych, oraz w obrębie tętnic kończyn dolnych;
* niewydolność nerek;
* tętniak rozwarstwiający aorty.
Leczenie nadciśnienia tętniczego
można podzielić na farmakologiczne i nefarmakologiczne:
Leczenie nifarmakologiczne
* obniżenie masy ciała ma bardzo istotne znaczenie w leczeniu nadciśnienia tętniczego - dotychczasowe badania dowodzą że u chorych z nadciśnieniem i 10% nadwagą obniżenie masy ciała o 5 kg powoduje umiarkowany efekt hipotensyjny (obniżenie ciśnienia) oraz korzystnie wpływa na czynniki ryzyka ( m.innymi insulinooporność, cukrzyca, hiperlipidemia i przerost lewej komory serca
* ograniczenie spożycia alkoholu do minimum
* zaprzestanie palenia tytoniu w jakiejkolwiek postaci (papierosy, fajka, cygara;
* regularne ćwiczenia fizyczne o umiarkowanym natężeniu, najlepiej szybki spacer lub pływanie - minimum 3-4 razy w tygodniu przez 30-40 min.
* korzystne jest zmniejszenie spożycia soli kuchennej do mniej niż 100 mmol/dzień co odpowiada 6 gram NaCl.
* zmiana diety, a zwłaszcza wprowadzenie ryb, warzyw i owoców (mogą być suszone;
Leczenie farmakologiczne
* ACE - inhibitory konwertazy
* Antagoniści wapnia (blokery kanału wapniowego)
* Beta - blokery
* Leki moczopędne (diuretyki)
* Alfa - blokery
Badania zalecane u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym
* Kontrola ciśnienia tętniczego - 2-3 razy w tygodni.Pomiary najlepiej wykonywać rano, w południe, wieczorem. Warto założyć sobie zeszyt, w którym będziesz notował wartości swojego ciśnienia - ułatwi to lekarzowi dobór odpowiedniej dawki leków.
* Co jakiś czas warto wybrać się do okulisty aby wykonać badanie dna oka - nadciśnienie tętnicze powoduje zmiany w siatkówce (tzw. retinopatia nadciśnieniowa);
* Okresowo należy oznaczyć we krwi stężenie potasu, sodu, kreatyniny (kontrola funkcji nerek.
* Badanie ogólne (obecność mikroalbuminurii) i posiew moczu
* U wszystkich chorych zaleca się wykonanie badania EKG
* Kontrola poziomu cholesterolu całkowitego i frakcji: LDL, HDL, oraz trójglicerydów.