Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży

Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży

Pomimo znacznego postępu medycyny perinatalnej ciąża powikłana nadciśnieniem tętniczym stanowi w dalszym ciągu wyzwanie dla położnika. Według danych z literatury stan przedrzucawkowy (praeeclampsia) występuje u 5-20% ciężarnych. Rocznie w świecie na nadciśnienie choruje około 3 milionów kobiet, z czego około 80 tysięcy umiera z powodu choroby i jej powikłań. W Polsce nadciśnienie tętnicze wikła około 6-8% wszystkich ciąż. Wystąpienie jednej z postaci nadciśnienia tętniczego w okresie ciąży jest związane z istotnym ryzykiem wystąpienia powikłań zarówno u matki, jak i płodu lub noworodka.

Czynniki ryzyka nadciśnienia w ciąży

Wśród schorzeń lub czynników predysponujących do wystąpienia nadciśnienia u kobiet w ciąży wymieniane są:

  • pierwsza ciąża i pierwszy poród,
  • wiek (poniżej 18. lub powyżej 35. roku życia),
  • przebyta rzucawka lub wystąpienie stanu przedrzucawkowego w najbliższej rodzinie (matka, siostra),
  • schorzenia naczyń krwionośnych (nadciśnienie tętnicze samoistne lub wtórne: nerkopochodne, sercowonaczyniowe, neurogenne, hormonalne),
  • choroby układowe (toczeń układowy),
  • współistniejące schorzenia nerek,
  • wielowodzie,
  • ciąża wielopłodowa (nadmierne rozciągnięcie mięśnia macicy i wzmożone zapotrzebowanie na białko),
  • cukrzyca,
  • zaśniad groniasty,
  • uogólniony obrzęk płodu,
  • nieprawidłowa dieta ciężarnej,
  • stres.

Powyższe czynniki mogą się przyczynić do nadciśnienia w ciąży, jednakże nie są jednoznaczne z wystąpieniem tego powikłania ciąży. Dla lekarza stanowią sygnał, aby zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia danej ciąży.

Rodzaje nadciśnienia w ciąży

Według National High Blood Pressure Education Program Working Group on High Blood Pressure in Pregnancy (klasyfikacja z 2000 roku) u kobiet w ciąży może wystąpić jedna z następujących postaci nadciśnienia:

  • Przewlekłe nadciśnienie tętnicze - rozpoznane przed ciążą lub przed ukończeniem 20. tygodnia ciąży i utrzymujące się dłużej niż 6 tygodni po porodzie (wartości ciśnienia większe lub równe 140/90 mm Hg).
  • Stan przedrzucawkowy/ rzucawka: wzrost ciśnienia tętniczego i obecność białko moczu po zakończeniu 20. tygodnia ciąży (wyjątek: ciążowa choroba trofoblastyczna, ciąża mnoga); rzucawka: pojawienie się epizodu drgawek toniczno-klonicznych w przebiegu stanu stanu przedrzucawkowego.
  • Przewlekłe nadciśnienie tętnicze z "nałożonym" stanem przedrzucawkowym: współistnienie stanu przedrzucawkowego z przewlekłym nadciśnieniem.
  • Nadciśnienie tętnicze ciążowe: podwyższone ciśnienie tętnicze po 20. tygodniu ciąży bez towarzyszącego białkomoczu:
    • nadciśnienie przemijające, jeśli w czasie porodu nie wystąpił stan przedrzucawkowy i ciśnienie tętnicze uległo normalizacji w ciągu 12 tygodni po porodzie (rozpoznanie retrospektywne);
    • nadciśnienie przewlekłe, jeśli podwyższone wartości ciśnienia tętniczego utrzymują się dłużej niż 12 tygodni od zakończenia ciąży.

    Nadciśnienie przewlekłe w ciąży

    Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się gdy wartości RR przekraczają 140/90 mm Hg. Jeżeli podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi stwierdza się przed 20. tygodniem ciąży, można przypuszczać, że ciężarna choruje na nadciśnienie przewlekłe. Nadciśnienie tętnicze może być łagodne, gdy wartości ciśnienia tętniczego są niższe niż 160/110 mm Hg, lub ciężkie, gdy wartości ciśnienia skurczowego przekraczają 160 mm Hg lub gdy wartości ciśnienia rozkurczowego przekraczają 110 mm Hg.

    Ciąża u kobiety cierpiącej na przewlekłe nadciśnienie powinna być planowana. W poradnictwie przedciążowym należy uwzględnić ocenę przyczyny nadciśnienia (pierwotne czy wtórne) oraz czynników ryzyka jej wystąpienia (otyłość, cukrzyca, zaburzenia gospodarki lipidowej, choroba niedokrwienna serca, choroby nerek, palenie papierosów) jak również jak również ocenę zaawansowania choroby i ryzyka powikłań narządowych. Przed koncepcją należy rozważyć zmianę sposobu leczenia: odstawić leki, które mogą potencjalnie być niebezpieczne dla płodu, i zamienić je na leki bezpieczne.

    Ciąża u kobiet z nadciśnieniem przewlekłym jest ciążą wysokiego ryzyka i może się wiązać z następującymi powikłaniami:

    • wewnątrzmacicznym ograniczeniem wzrastania płodu lub nawet jego obumarciem,
    • wystąpieniem nałożonego stanu przedrzucawkowego,
    • przedwczesnym oddzieleniem się łożyska,
    • wcześniejszym zakończeniem ciąży.

    Karol Kaziród-Wolski

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze (Hypertensio arterialis) jest to choroba układu krążenia polegająca na stałym lub okresowym podwyższeniu...

Tętno u kobiety ciężarnej

Tętno u kobiety ciężarnej

W czasie trwania ciąży w organizmie kobiety zachodzą liczne zmiany. W ujęciu kardiologicznym, najważniejsze jest rozwinięcie się...

Nadciśnienie ciążowe

Nadciśnienie ciążowe

Nadciśnieniem ciążowym nazywamy nadciśnienie, które rozwija się w drugiej połowie ciąży, tj. po dwudziestym tygodniu ciąży....

Objawy zajścia w ciąże

Objawy zajścia w ciąże

Objawy świadczące o ciąży dzielimy na trzy grupy: przypuszczalne, prawdopodobne i pewne.[[ranking]] Kobieta może przypuszczać, że...

Tagi Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży

Grupy Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży

Grupa Nadciśnienie

Grupa Nadciśnienie

Grupa dla osób chorujących na nadciśnienie tętnicze. Ciężko jest się z tego schorzenia wyleczyć, ale o przebiegu i łagodzeniu objawów lub lekach zawsze można porozmawiać.

Grupa Wysokie ciśnienie

Grupa Wysokie ciśnienie

Grupa dla osób z wysokim ciśnieniem, gdzie wymienisz się doświadczeniem na temat przyczyn skoków ciśnienia, przyjmowanych lekach oraz naturalnych metodach obniżania wysokiego...

Grupa Ciąża

Grupa Ciąża

Porozmawiaj o przebiegu ciąży przy wadach serca matki lub dziecka. Zapytaj inne ciężarne jak radzą sobie w poszczególnych trymestrach. Dowiedz się jakie rokowania będzie miało...