Niewydolność serca

Niewydolność serca (niewydolność krążenia, Insufficiaentia cordis (circulatoriae)) jest to zespół objawów spowodowanych uszkodzeniem mięśnia sercowego. O niewydolności mówimy gdy pojemność minutowa serca i ciśnienie tętnicze nie wystarczają do pokrycia aktualnych potrzeb metabolicznych ustroju. Niewydolność może dotyczyć prawej, lewej komory lub obu tych komór łącznie.

Przyczyny niewydolności serca

  • choroba wieńcowa (niedokrwienna);
  • nadciśnienie tętnicze;
  • wada zastawkowa;
  • kardiomiopatia: rozstrzeniowa, przerostowa;
  • infekcje obejmujące mięsień sercowy;
  • inne.

Objawy niewydolności serca

Najczęściej występującymi klinicznie objawami niewydolności serca jest osłabienie i łatwe męczenie (pogorszenie tolerancji wysiłku fizycznego). Bardzo charakterystyczna jest duszność (subiektywne uczucie braku tchu) pojawiająca się w czasie wysiłku, a w bardziej zaawansowanej postaci również w spoczynku i podczas snu. U pacjentów z niewydolnością serca mogą występować obrzęki nóg (zwykle zlokalizowane są w okolicy kostek i goleni) a także pleców (u osób leżących). Obrzęki nasilają się po przebudzeniu organizmu.

Innymi objawami mogą być: wzmożone oddawanie moczu w nocy (nycturia), suchy męczący kaszel kaszel w nocy, ochłodzenie kończyn, kołatanie serca (uczucie nierównego bicia - potykania serca_, bóle wieńcowe, zawroty głowy i utrata przytomności podczas wysiłku fizycznego.

Podział niewydolności serca

Niewydolność serca dzielona jest na niewydolność skurczową, w której występuje spadek EF (frakcji wyrzutowej) oraz niewydolność rozkurczową (częsta w chorobie wieńcowej oraz w przerostach mięśnia sercowego). Niewydolność rozkurczowa charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem późnorozkurczowym w komorze przy jej prawidłowej objętości późnorozkurczowej (w badaniu rentgenowskim sylwetka serca niepowiększona i prawidłowa EF). Obie postacie niewydolności często współistnieją.

Niewydolność serca dzielona jest także na niewydolność prawokomorową i lewokomorową w zależności od uszkodzonej komory. Najczęstszą przyczyną niewydolności lewokomorowej jest stan po zawale mięśnia sercowego a także nadciśnienie tętnicze, wada mitralna, aortalna czy choroba niedokrwienna serca.

Niewydolność prawokomorowa bardzo często pojawia się jako powikłanie niewydolności lewokomorowej. Niewydolność prawokomorowa może też występować jako postać izolowana w przebiegu pierwotnego przeciążenia prawej komory (nadciśnienie płucne, izolowana niedomykalność zastawki trójdzielnej powodująca napływ dodatkowej krwi do prawej komory podczas rozkurczu, zaciskające zapalenie osierdzia. Zawał prawej komory serca także jest częstą przyczyną niewydolności prawokomorowej.

Każda postać niewydolności serca w zależności od szybkości jej rozwoju może być ostra lub przewlekła. Ostra niewydolność serca może być wywołana nagle pojawiającym się upośledzeniem kurczliwości serca. (np. zawał serca), masywny zator tętnicy płucnej, jego nasilenia (np. nagły wzrost ciśnienia tętniczego) bądź nałożenia się dodatkowych czynników (np. częstoskurcz) na już istniejące przeciążenie hemodynamiczne serca. Objawami ciężkiej niewydolności serca są obrzęk płuc i wstrząs kardiogenny.

Leczenie niewydolności serca

Niewydolność serca może prowadzić do znacznego upośledzenia wydolności fizycznej. Choroba może doprowadzić do przedwczesnej śmierci - z powodu zaostrzenia niewydolności lub zaburzeń rytmu. W wielu przypadkach można temu zapobiec wprowadzając odpowiednie leczenie i zdrowy styl życia.

Leki najczęściej stosowane w niewydolności serca:

  • ACE-inhibitory - inhibitory konwertazy;
  • leki moczopędne - diuretyki;
  • glikozydy;
  • beta-blokery;
  • antagoniści wapnia - blokery receptorów wapniowych.

Leczenie zabiegowe niewydolności serca:

  • angioplastyka;
  • by-passy;
  • operacja zastawek serca.

Stopnie niewydolności serca

- według NYHA - New York Heart Assotiation.

  • I. bez dolegliwości przy zwykłych czynnościach, choroba serca bez niewydolności;
  • II. umiarkowane dolegliwości przy zwykłych czynnościach, upośledzenie wydolności fizycznej;
  • III. znaczne upośledzenie wydolności fizycznej widoczne przy zwykłych czynnościach;
  • IV. duszność spoczynkowa.

Artykuły Niewydolność serca

Zawał serca (zawał mięśnia sercowego) Zawał serca (zawał mięśnia sercowego) Zawał mięśnia sercowego jest to martwica komórek mięśniowych określonego obszaru serca, wywołana zamknięciem światła naczynia...
Powikłania zawału serca W wyniku zawału serca (jest to martwica mięśnia sercowego spowodowana zamknięciem światła naczynia wieńcowego) dochodzi do...
Przewlekła niewydolność serca Przewlekła niewydolność serca (CHF) jest zespołem klinicznym, wywołanym najczęściej przez dysfunkcję lewej komory, cechującym się...
Kardiomiopatia rozstrzeniowa Kardiomiopatia rozstrzeniowa (kardiomiopatia zastoinowa, DCM) to choroba mięśnia sercowego, prowadząca do zmniejszenia jego...
Niewydolność serca u dzieci Niewydolność serca u dzieci Objawy niewydolności serca u osoby dorosłej, nawet u dzieci w wieku szkolnym, są trudne do przeoczenie i dość szybko budzą...
Kardiologia, Serce i Choroby Serca