Niewydolność nerek

Niewydolność nerek

Niewydolność nerek to upośledzenie ich funkcji, przede wszystkim przesączania kłębuszkowego, co objawia się wzrostem gromadzenia produktów przemiany materii (kreatyniny i mocznika) we krwi oraz zmniejszeniem ilości oddawanego moczu. Niewydolność nerek dzieli się ze względu na tempo jej powstawania na ostrą i przewlekłą. W obu postaciach niewydolności nerek dochodzi do równoczesnego zaburzenia funkcji układu krążenia.

Ostra niewydolność nerek (ONN)

Rozwój ostrej niewydolności nerek bardzo często jest wynikiem zaburzeń i licznych nieprawidłowości w układzie krążenia. Spadek przesączania kłębuszkowego, który jest istotą ONN, jest wynikiem zmniejszonej perfuzji - zmniejszonego przepływu krwi przez nerki. Nieprawidłowe wypełnienie łożyska naczyniowego w krew (zmniejszenie objętości krwi krążącej) prowadzi do odruchowego skurczu naczyń doprowadzających krew do nerki. Typowe objawy ostrej niewydolności nerek, oprócz zmniejszonej ilości wytwarzanego moczu, obejmują objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, będące jednocześnie przyczyną przednerkowej ONN.

Hipowolemia

Hipowolemia to stan niedostatecznego wypełnienia naczyń tętniczych. Może być powodowany nagłą utratą krwi (krwotok w wyniku urazu), utratą płynów przez przewód pokarmowy (biegunka, wymioty), ucieczką płynów do tzw. "przestrzeni trzeciej" w wyniku np. zapalenia otrzewnej.

Zmniejszony rzut serca

Utrata funkcji serca jako pompy powoduje, że zbyt mała ilość krwi znajduje się w naczyniach. Do zmniejszonego rzutu serca prowadzą takie stany jak zawał serca, masywna zatorowość, wady zastawkowe i inne.

Zaburzenia napięcia naczyń nerkowych

Obniżenie napięcia naczyń nerkowych powoduje osłabiony przepływ krwi przez nerki. Nerki bez wystarczającej ilości krwi nie mogą pełnić swojej funkcji - filtracji. Do obniżenia napięcia ścian naczyń może dojść w czasie uogólnionego zakażenia bakteryjnego (sepsy) oraz działania leków rozkurczających naczynia krwionośne.

Zmniejszony przepływ krwi przez naczynia nerkowe

Może być powodowany przez zamknięcie światła tętnic nerkowych (obustronnie lub jednostronnie przy czynnej tylko jednej nerce). Czynnikami zamykającymi światło naczynia może być wykrzepiona blaszka miażdżycowa, zator tętnicy nerkowej czy tętniak rozwarstwiający aorty przechodzący na tętnicę nerkową.

Przewlekła niewydolność nerek (PNN)

PNN powstaje wskutek postępującego i nieodwracalnego upośledzenia funkcji nerek, głównie spadku przesączania kłębuszkowego. Postępująca przewlekła niewydolność nerek, bez względu na przyczynę jej powstawania, powoduje ogromne zmiany w układzie krążenia, zwiększając zapadalność na takie choroby jak:

  • choroba wieńcowa i niewydolność serca,
  • miażdżyca naczyń,
  • zaburzenia rytmy serca,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • niedokrwistość,
  • infekcyjne zapalenie wsierdzia.

Upośledzenie funkcji układu krążenia wynika z licznych zaburzeń metabolicznych i hormonalnych, do jakich dochodzi u osób z zaburzoną funkcją nerek.

Choroba niedokrwienna serca

Dolegliwości dławicowe (ból w klatce piersiowej) pojawiające się u osób chorujących na PNN mogą wynikać z niedokrwienia mięśnia sercowego. Szacuje się, że objawowa choroba niedokrwienna serca występuje aż u 50% chorych z przewlekłą zaawansowaną chorobą nerek. Wśród przyczyn tego stanu upatruje się występujące u tych chorych m.in. niedokrwistość, tachykardię i przeciążenie lewej komory.

Niewydolność serca (NS)

NS to sytuacja, kiedy serce nie jest w stanie spełniać swojej podstawowej funkcji, czyli przepompowywania krwi. Upośledzona czynność nerek prowadzi do rozwoju niewydolności serca, niewydolność serca zaś pogłębia niewydolność nerek. Dlatego też niewydolność serca wiąże się ze zdecydowanie najgorszym rokowaniem co do przeżycia ze wszystkich zaburzeń sercowo-naczyniowych u osób z PNN.

Nadciśnienie tętnicze

Wśród wszystkich chorych na nadciśnienie, przyczyny nerkowe (w tym PNN) są odpowiedzialne za zaledwie 5% przypadków, ale u osób chorujących na PNN nadciśnienie spotyka się w aż 50% przypadków. Nieleczone nadciśnienie znacząco przyspiesza postęp choroby nerek, gdyż samo w sobie silne uszkadza nerki.

Miażdżyca naczyń

W przewlekłej chorobie nerek występuje przyspieszone wapnienie naczyń, a przede wszystkim wapnienie blaszek miażdżycowych i błony środkowej naczyń. Przyczyną tego jest nieprawidłowa gospodarka lipidowa oraz wapniowo-fosforanowa. Dochodzi do znacznego spadku podatności naczyń, co przyspiesza rozwój chorób sercowo-naczyniowych.

Zaburzenia rytmu serca

Powstają m.in. wskutek uszkodzenia mięśnia sercowego, zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, nagłych zmian stężeń ważnych życiowo elektrolitów (Na i K) powstałych w czasie leczenia dializami.

Niedokrwistość

Istnieje kilka przyczyn powstawania niedokrwistości u osób z PNN. Głównie jest ona powodowana skróceniem przeżycia erytrocytów (z powodu wpływu toksyn mocznicowych i hipersplenizmu), ciągłą utratą krwi oraz niewystarczającą erytropoezą (proces tworzenia erytrocytów).

Lekarz Tomasz Szafarowski

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Niewydolność nerek

Zaburzenia rytmu serca

Prawidłowy rytm serca to rytm zatokowy, podczas którego węzeł zatokowo-przedsionkowy (SA) działa jak naturalny rozrusznik z...

Niewydolność serca

Niewydolność serca

Niewydolność serca (niewydolność krążenia, Insufficiaentia cordis (circulatoriae)) jest to zespół objawów spowodowanych...

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze

Nadciśnienie tętnicze (Hypertensio arterialis) jest to choroba układu krążenia polegająca na stałym lub okresowym podwyższeniu...

Przetoka dializacyjna

Przetoka dializacyjna, czyli sztuczne połączenie tętnicy z żyłą, umożliwiające pobór i zwrot krwi, stanowi podstawową formę...

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła choroba nerek (PChN), której istotą jest postępujące i nieodwracalne upośledzenie funkcji nerek przyczynia się z...

Erytropoetyna

Erytropoetyna

Erytropoetyna (EPO) jest glikoproteinowym hormonem peptydowym, którego główną funkcją jest stymulacja różnych etapów erytropoezy...

Dializy

Dializy

Dializoterapia jest dominującą, ogólnodostępną w Polsce metodą leczenia nerkozastępczego. Uszkodzone w znacznym stopniu nerki nie...

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek

Ostra niewydolność nerek (ONN) jest nagłym upośledzeniem czynności nerek, w którym dochodzi do spadku przesączania kłębuszkowego...

GFR (przepływ kłębkowy)

GFR (przepływ kłębkowy)

Oznaczanie GFR (glomerular filtration rate) u osób z chorobami nerek ma istotne znaczenie. Uzyskana wartość wskaźnika w sposób...

Kreatynina a choroby nerek

Kreatynina a choroby nerek

Wzrost wartości kreatyniny powyżej normy jest wskaźnikiem pogarszającej się funkcji nerek (powstającej ostrej lub przewlekłej...

Tagi Niewydolność nerek

Grupy Niewydolność nerek

Grupa Nadciśnienie

Grupa Nadciśnienie

Grupa dla osób chorujących na nadciśnienie tętnicze. Ciężko jest się z tego schorzenia wyleczyć, ale o przebiegu i łagodzeniu objawów lub lekach zawsze można porozmawiać.

Grupa Choroba niedokrwienna (wieńcowa)

Grupa Choroba niedokrwienna (wieńcowa)

Podziel się z innymi użytkownikami jak u Ciebie objawia się choroba niedokrwienna. Dowiedz się jak radzić sobie z rozległymi dolegliwościami przy wieńcówce oraz jakie leki mogą je...

Grupa Miażdżyca

Grupa Miażdżyca

Grupa dla osób chorujących na miażdżycę. Możesz tutaj porozmawiać o natężeniu i przebiegu choroby oraz o możliwych sposobach leczenia i ich skuteczności.