Nowotwory serca

Nowotwory serca stanowią niezwykle mały odsetek wszystkich występujących zmian nowotworowych. Jeśli już nowotwór zaatakuje serce, to najczęściej jest zmianą nie dającą przerzutów. Częstszym zjawiskiem są jednak nowotwory wtórne, czyli takie, które są wynikiem przerzutów.

Nowotwory pierwotne serca

Nowotwory pierwotne serca występują niezwykle rzadko (około trzech przypadków na sto tysięcy autopsji). W większości przypadków są to zmiany niezłośliwe.

Podział pierwotnych zmian nowotworowych serca przedstawia się następująco:

Nowotwory łagodne

  • śluzak,
  • włókniak,
  • tłuszczak,
  • mięśniak prążkowanokomórkowy,

Nowotwory złośliwe

  • mięsak prążkowanokomórkowy,
  • mięsak naczyniakowaty,
  • chłoniak.

Śluzak jest najczęstszym pierwotnym nowotworem serca u dorosłych. Lokalizuje się głównie w przedsionkach. Zwykle jest pojedynczym guzem o średnicy od 2 do 4 cm. W około 10% przypadków mnogie śluzaki serca występują jako składowa zespołu Carneya, który jest dziedziczony autosomalnie dominująco. Zmianom podstawowym towarzyszą plamy barwikowe, zespół Cushinga, guzy jąder oraz gruczolaki przysadki mózgowej. Śluzak wywołuje objawy ogólnoustrojowe, takie jak leukocytoza, przyspieszony OB, bóle stawów, gorączka, chudnięcie. Objawami związanym z układem krążenia są: występowanie duszności, kołatanie serca oraz omdlenia.

Włókniak zwykle stanowi przypadkowe znalezisko w czasie autopsji. Lokalizuje się najczęściej na komorowej powierzchni zastawek półksiężycowatych i na przedsionkowej zastawek ujść żylnych. Strzępki włókniaka mogą być materiałem zatorowym.

Większość tłuszczaków serca jest zlokalizowana w lewej komorze, prawym przedsionku lub w przegrodzie międzyprzedsionkowej. W odniesieniu do tych ostatnich stosowane bywa określenie przerostu tłuszczowego. Tłuszczakom serca mogą towarzyszyć arytmie, a przy sprzyjającej lokalizacji - zaburzenia funkcji zastawek.

Mięśniak prążkowanokomórkowy jest względnie częstą zmianą w sercu niemowląt. Objawy kardiologiczne wynikające z upośledzenia przepływu wewnątrz serca (zwężenie ujścia) powodują rozpoznanie choroby do końca pierwszego roku życia. Nie wykazuje preferencji co do miejsca ulokowania w sercu. Osiąga średnicę zwykle do kilku centymetrów.

Mięsaki różnych typów stanowią około osiemdziesięciu procent nowotworów złośliwych serca. Powszechnie uważa się, iż guz wewnątrzsercowy spotykany u chorych na AIDS jest chłoniakiem.

Przerzuty nowotworów do serca

W sercu znacznie częściej stwierdzane są zmiany przerzutowe. Obserwuje się je u około 5% chorych, którzy ponieśli śmierć z powodu choroby nowotworowej.

Nowotwory wtórne serca najczęściej są wynikiem przerzutów z:

  • płuc (40-60%),
  • piersi (11%),
  • układu krwionośnego (10-11%),
  • komórek pokrywających błony surowicze (9%),
  • przełyku (5%),
  • żołądka, trzustki, nerki, skóry (po 3%),
  • wątroby, jajnika, prostaty, jelita grubego (po 1%).

Praktycznie wszystkie nowotwory złośliwe mogą dawać przerzuty do serca. Droga ich szerzenia wpływa na manifestację morfologiczną oraz kliniczną. Przerzuty najczęściej szerzą się drogą limfatyczną i lokalizują się w osierdziu i warstwie nasierdziowej. Przerzuty krwiopochodne lokalizują się w mięśniu sercowym. Naciekanie bezpośrednie objawia się guzem wewnątrzsercowym.

Diagnostyka nowotworów serca

Rozpoznanie nowotworu serca opiera się głownie o techniki obrazowe takie jak echokardiografia, tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. ECHO serca pozwala ustalić zasięg, morfologię oraz lokalizację nowotworu. Badanie przezprzełykowe używane jest w celu uwidocznienia przegrody międzyprzedsionkowej, żył płucnych, a także żyły głównej górnej. TK oraz MR dają możliwość pełnej oceny lokalizacji oraz stopnia zmian nowotworu. Tomografia komputerowa lepiej uwidacznia zwapnienia w obrębie guza, zaś rezonans magnetyczny jest wskazany przy guzach naciekających serca. Guz serca należy podejrzewać przy zatorowości, niewydolności serca, omdleniach, wywiadzie rodzinnym w kierunku nowotworów serca.

Nowotwory serca - leczenie

Nowotwory łagodne serca leczymy operacyjnie. Większość guzów usuwanych jest w całości. W przypadku usunięcia zastawek bądź innych struktur konieczne jest wszczepienie protezy lub stymulatora. U chorych na śluzaka obserwowane są nawroty guza, co jest wskazaniem do kolejnego zabiegu. Jeśli chory nie wyraża zgody na zabieg operacyjny stosuje się jedynie leczenie przeciwzakrzepowe, które zmniejsza ryzyko zatorowości. Mięsaki poddaje się chemioterapii. Zabiegi kardiochirurgiczne wykonuje się na zmianach, które nie dały jeszcze przerzutów lub gdy istnieje realne ryzyko zaburzeń pracy serca. Międzybłoniak osierdzia poddaje się radioterapii oraz chemioterapii. Wydłużenie życia oraz zmniejszenie objawów przy chłoniaku pierwotnym serca daje chemioterapia.

Obecność przerzutów w sercu wskazuje w większości przypadków na nieuleczalność choroby podstawowej. Leczenie kardiochirurgiczne stosuje się w przypadku pojedynczego guza, gdy zachodzi ryzyko powstawania zaburzeń hemodynamicznych oraz w sytuacji usunięcia nowotworu pierwotnego. W przypadku pojedynczego przerzutu alternatywą może być embolizacja naczynia, które daje ukrwienie zmianie. W przypadku przerzutu raka nerki, który głównie lokalizuje się w prawym przedsionku, leczenie operacyjne może dawać zadowalające efekty.

W zależności od stopnia zaawansowania, objawów klinicznych oraz rodzaju guza można stosować radioterapię, chemioterapię oraz paliatywne leczenie chirurgiczne. W niektórych przypadkach leczenie przeciwzakrzepowe pozwala zapobiegać tworzeniu się zakrzepów, a co za tym idzie zmniejszać ryzyko zatorowości. W przypadku pierwotnych nowotworów złośliwych oraz przerzutów nowotworowych do serca rokowanie jest bardzo niekorzystne. Zwykle nie odnotowuje się nawet rocznego przeżycia.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Nowotwory serca

Anatomia serca

Anatomia serca

Serce (cor s. cardia) jest narządem ośrodkowym układu naczyniowego określanym przez anatomów jako mięsień wydrążony, odgrywający...

Rak płuc

Rak płuc

Rak płuc to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka dróg oddechowych - jest chorobą ciężką, rokowania jest zwykle niepomyślne....

Śluzak serca

Śluzak jest to pierwotny, niezłośliwy nowotwór serca, umiejscawiający się najczęściej w obrębie lewego przedsionka. Śluzak jest...

Włókniak

Włókniak (łac. fibroma) to łagodna zmiana nowotworowa wywodzącą się w tkanki łącznej. Włókniaki mogą powstawać w różnych...

Tłuszczak serca

Wśród wielu lokalizacji nowotworów łagodnych wywodzących się z tkanki tłuszczowej, czyli tłuszczaków, znajduje się serce. Jest to...

Mięśniak poprzecznie prążkowany

Mięśniak poprzecznie prążkowany

Nowotwory układu sercowo-naczyniowego występują niezwykle rzadko. Mięśniak prążkowanokomórkowy jest najczęściej występującym...

Tagi Nowotwory serca

Grupy Nowotwory serca

Grupa Nowotwór

Grupa Nowotwór

Grupa stworzona dla osób chorujących na nowotwory. Możesz tu porozmawiać z innymi użytkownikami o swoich obawach oraz prowadzonej terapii. Opisz swoje objawy i dowiedz się czy...

Grupa Guzki

Grupa Guzki

Guzki na ciele mogą powstawać na skutek rozmaitych procesów i świadczyć o różnych schorzeniach. Porozmawiaj o niepokojących Cię zgrubieniach na ciele i dowiedz się jak to było z...

Grupa Śluzak

Grupa Śluzak

Lekarze podejrzewają lub zdiagnozowali u Ciebie śluzaka? Możesz tu o tym porozmawiać z innymi użytkownikami. Dowiedz się o objawach, leczeniu i życiu ze śluzakiem.