Drożny otwór owalny

Fizjologicznie, otwór owalny znajdujący się w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca ulega zamknięciu tuż po urodzeniu. Jedną z wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego jest jednak drożny otwór owalny (PFO). W wielu przypadkach schorzenie to nie powoduje większego dyskomfortu w normalnym życiu. Jednakże czasami na jego skutek może dojść nawet do powikłań bezpośrednio zagrażających życiu.

Wady wrodzone serca - definicja i przyczyny

Wrodzoną wadą serca nazywamy nieprawidłowość w budowie anatomicznej serca bądź dużych naczyń krwionośnych powstałą w życiu płodowym i obecną w chwili urodzenia. Wady wrodzone występują u 0,6-1% żywo urodzonych dzieci. Najczęściej nie ma jednej przyczyny wystąpienia wady wrodzonej. Prawdopodobny okres powstawania wad to pierwsze osiem tygodni rozwoju płodowego.

Do przyczyn powstawania anomalii możemy zaliczyć:

  • czynniki genetyczne,
  • infekcje wirusowe,
  • leki,
  • spożywanie alkoholu przez matkę.

Podział i leczenie wad wrodzonych serca

Wady wrodzone serca dzielimy najczęściej na podstawie wystąpienia objawów.

Wady pierwotnie niesinicze

Wady przeciekowe:
  • przetrwały przewód tętniczy Botalla (PDA),
  • ubytek przegrody międzyprzedsionkowej (ASD I, ASD II),
  • ubytek przegrody międzykomorowej (VSD),
  • całkowity kanał przedsionkowo-komorowy,
  • drożny otwór owalny (PFO).
Inne wrodzone wady serca:
  • koartkacja aorty (CoA),
  • stenoza aortalna (SA),
  • stenoza mitralna (SM).

Wady sinicze

Proste wady sinicze serca:
  • stenoza płucna (pod-, nad- lub zastawkowa) z przeciekiem prawo-lewym na poziomie przedsionków.
Złożone wady sinicze serca:
  • tetralogia Fallota,
  • przełożenie (transpozycja) wielkich naczyń (TGA),
  • wspólny pień tętniczy (truncus arteriosus),
  • atrezja zastawki trójdzielnej (tricuspid atresia),
  • całkowicie nieprawidłowy spływ żył płucnych (total anomalous pulmonary venous return).

Leczenie wad wrodzonych serca polega na stosowaniu głównie zabiegów kardiochirurgicznych. W zależności od rodzaju wady leczenie opiera się na przeznaczyniowym skorygowaniu wady bądź zabiegu na otwartym sercu, który wymaga krążenia zastępczego. Znane są przypadki usuwania wad jeszcze podczas życia płodowego. Zabiegi operacyjne na otwartym sercu niosą za sobą duże ryzyko powikłań zarówno około- jak i pooperacyjnych.

Charakterystyka otworu owalnego

Otwór owalny fizjologicznie występuje w życiu płodowym i znajduje się w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Jego funkcją jest zapewnienie możliwości przepływu krwi pomiędzy prawym a lewym przedsionkiem. Wyposażony jest w zastawkę, która uniemożliwia cofanie się krwi.

Fizjologicznie, tuż po porodzie na skutek wzrostu ciśnienia w lewym przedsionku dochodzi do zamknięcia otworu. W ciągu roku od urodzenia ulega całkowitemu zrośnięciu. U dorosłego człowieka pozostałością otworu owalnego jest tzw. dół owalny w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Do zamknięcia otworu dochodzi u około 70% populacji. W pozostałych przypadkach otwór pozostaje drożny.

Objawy i diagnostyka drożnego otworu owalnego

W większości przypadków drożny otwór owalny (PFO) nie daje objawów klinicznych. Pierwszym objawem PFO jest zwykle udar lub przejściowe niedokrwienie mózgu występujące zwykle u bardzo młodych osób. Udar mózgu spowodowany drożnym otworem owalnym często przebiega jednak również bezobjawowo i można go wykryć tylko za pomocą technik obrazowych, takich jak tomografia komputerowa.

Ponadto drożny otwór owalny sprzyja chorobom takim jak:

  • nawracające zapalenia płuc,
  • niewydolność krążenia, której objawami mogą być: powiększenie wątroby, utrwalona tachykardia, sinica obwodowa, duszność, obrzęki,
  • nadciśnienie płucne,
  • zapalenie wsierdzia,
  • zatorowość skrzyżowana, która polega na tym, że skrzeplina płynąc żyłami krążenia dużego wpływa do prawej komory serca i przez patologiczny otwór w przegrodzie międzykomorowej trafia do aorty mogąc spowodować niebezpieczne zatory, np. w mózgu lub naczyniach wieńcowych,
  • choroba kesonowa, czyli zespół objawów dotykających osobę wystawioną na zbyt szybko zmniejszające się ciśnienie zewnętrzne,
  • migrena, czyli nawracające ostre bóle głowy.

U osób dorosłych najczęściej dochodzi do powiększania się niezamkniętego otworu owalnego.

Potwierdzeniem diagnozy występowania tej wady wrodzonej jest badanie echokardiograficzne. Wykonuje się je metodą przezklatkową z użyciem metody dopplerowskiej. Dokładniejszym badaniem jest ECHO przezprzełykowe z użyciem kontrastu.

Leczenie przy drożnym otworze owalnym

Farmakoterapia opiera się głownie na leczeniu objawów, które występują przy drożnym otworze owalnym. W chwili obecnej wskazaniem do leczenia drożnego otworu owalnego jest stwierdzenie nawrotowości udaru o nieokreślonej przyczynie. Nie stosuje się zabiegów zamknięcia otworu na otwartym sercu. Zabieg zamknięcia otworu owalnego odbywa się standardowo przez dojście dożylne.

Sprzęt do wykonania zabiegu nazywany jest potocznie "guzikiem Amplatza". Jest to specjalny cewnik, na zakończeniu którego występują dwa krążki zawierające specjalne łatki służące do zamknięcia otworu bądź ubytku w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Po dwóch dobach od zabiegu pacjent może opuścić szpital. Przez okres sześciu miesięcy od zabiegu zaleca się leczenie przeciwzakrzepowe oraz profilaktykę infekcyjnego zapalenia wsierdzia.

Po skutecznym zabiegu zamknięcia otworu owalnego lub przy małym przecieku międzyprzedsionkowym nie jest przeciwwskazane wyczynowe uprawianie sportu. W przeciwnym wypadku zalecany jest oszczędny tryb życia oraz okresowe kontrole w poradni kardiochirurgicznej.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Drożny otwór owalny

Wady serca u dorosłych

Wady serca u dorosłych

Wady serca u dorosłych to m.in: zespół Barlowa (zespół wypadania płatków zastawki dwudzielnej), zespół Eisenmengera, zawał serca...

Wady serca u dzieci

Wady serca u dzieci

Wady serca i układu krążenia to najczęstsze wady wrodzone, które występują u około 1% żywo urodzonych noworodków. Niewykryte w...

Szmery serca u dzieci

Szmery serca u dzieci

Osłuchiwanie klatki piersiowej jest badaniem wykonywanym rutynowo u lekarza pediatry, również wykonuje się je w chwilę po...

Krążenie w życiu płodowym

Krążenie w życiu płodowym

W życiu płodowym układ sercowo-naczyniowy człowieka nie tylko funkcjonuje inaczej niż po urodzeniu, ale jest także inaczej...

Tagi Drożny otwór owalny

Grupy Drożny otwór owalny

Grupa Wada serca

Grupa Wada serca

Opowiedz o swoich zmaganiach przy wrodzonej bądź nabytej wadzie serca. Dowiedz się, co może wywołać wadę serca oraz jakie komplikacje zdrowotne mogą po niej nastąpić.

Grupa Otwór owalny

Grupa Otwór owalny

Jeśli martwisz się niezamknięciem otworu owalnego w sercu Twojego dziecka po porodzie porozmawiaj z innymi rodzicami o możliwych opcjach i rokowaniach.

Grupa Wada serca u dziecka

Grupa Wada serca u dziecka

Grupa dla rodziców dzieci z wadami serca, gdzie mogą dowiedzieć się więcej o przyczynach, komplikacjach oraz leczeniu wad serca u dzieci. Wymień się swoimi doświadczeniami z...