Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

Częstość występowania zapalenia mięśnia sercowego nie jest znana. Szacowane dane, iż przechodzi je ok. 3,5-5% populacji wydają się mocno zaniżone, ponieważ przypuszcza się, że w większości przypadków zapalenie mięśnia sercowego pozostaje nierozpoznane, ponieważ przechodzi bezobjawowo i bez trwałych konsekwencji. Dopiero przypadki o ostrym lub piorunującym przebiegu zwracają szczególną uwagę, ponieważ mogą doprowadzić do ciężkich powikłań ze zgonem włącznie.

Niewydolność serca

Głównym powikłaniem w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego jest postępująca niewydolność serca. Niewydolność serca jest to stan, w którym dochodzi do trwałej dysfunkcji serca, przez co jego pojemność minutowa zmniejsza się w stosunku do zapotrzebowania metabolicznego tkanek lub też prawidłowa pojemność minutowa zachowana jest kosztem podwyższonego ciśnienia napełniania lewej komory. Chorych z niewydolnością krążenia na tle zapalenia mięśnia sercowego leczy się standardowo w zależności od stopnia ciężkości choroby.

Zapalenie mięśnia sercowego towarzyszy prawie zawsze bakteryjnemu zapaleniu wsierdzia, co przyczynia się szybkiemu rozwojowi niewydolności krążenia.

W olbrzymiokomórkowym zapaleniu mięśnia sercowego zwykle dochodzi do postępującej zastoinowej niewydolności serca, w przebiegu której często występują komorowe zaburzenia rytmu oporne na leczenie. Większość chorych umiera z powodu niewydolności serca. Skojarzone leczenie immunosupresyjne znacznie wydłuża przeżycie. W niektórych przypadkach zachodzi konieczność przeszczepienia serca, co jest również kontrowersyjne, ponieważ zapalenie może się także rozwinąć w przeszczepionym narządzie.

Zaburzenia rytmu

W przebiegu niewydolności serca może dojść do zaburzeń rytmu lub też mogą się one pojawić bez innych uchwytnych objawów klinicznych (zapalenie mięśnia sercowego przejawiające się zaburzeniami rytmu). Obserwowane zaburzenia rytmu to tachy/bradykardia (zbyt szybki/wolny rytm serca), skurcze dodatkowe, tachyarytmie komorowe, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenia przewodzenia śródkomorowego. W zapisie EKG charakterystyczne są zmiany w zakresie odcinka ST i załamka T, obniżona amplituda zespołów QRS, co występuje w wielu odprowadzeniach, ponieważ proces zapalny dotyczy na ogół całego mięśnia sercowego.

Leczenie zaburzeń rytmu serca w przebiegu zapalenia mięśnia sercowego nie odbiega od ogólno przyjętych standardów ogólnego leczenia zaburzeń rytmu. W przypadku bradykardii może być potrzebna czasowa stymulacja elektryczna.

Zatory obwodowe

Zatory obwodowe można obserwować pod postacią wybroczyn skórnych i podpaznokciowych. Prócz zatorów obwodowych w ciężkich przypadkach opisywano zakrzepy wewnątrzsercowe z zatorami w krążeniu płucnym.

Mikrotętniaki lewej komory

Zapalenie mięśnia sercowego może wywoływać powstanie mikrotętniaków lewej komory, które przyczyniają się do występowania nietrwałego częstoskurczu komorowego.

Wstrząs kardiogenny

Wstrząs kardiogenny jest stanem zagrażającym życiu chorego. W przypadku zapalenia mięśnia sercowego jest spowodowany niewydolnością mięśnia sercowego wywołaną upośledzeniem funkcji wyrzutowej serca. Również zaburzenia rytmu serca i przewodzenia mogą doprowadzić do tego stanu. Ratunkiem dla chorych z tym powikłaniem może być mechaniczne wspomaganie krążenia pod postacią pozaustrojowych pomp krwi czy ECMO.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (zastoinowa)

Kardiomiopatia rozstrzeniowi jest najczęstszym typem kardiomiopatii, która podczas zapalenia mięśnia sercowego najczęściej występuje w postaci podostrej. Charakteryzuje się występowaniem rozstrzeni, czyli powiększeniem całego serca z niewielkim przerostem mięśnia sercowego, co prowadzi do znacznego zmniejszenia wydolności serca ze znacznie obniżoną frakcją wyrzutową. Postępowanie polega na łagodzeniu objawów przewlekłej niewydolności serca.

Nagły zgon

Nagły zgon jest spowodowany niewydolnością krążenia, która może rozwijać się w przeciągu kilku dni, ale też kilku miesięcy. Opisywano również zgony u młodych, nie wykazujących żadnych objawów osób, gdzie dopiero na stole sekcyjnym stwierdzano rozlane zapalenie mięśnia sercowego. Przebieg choroby zakończonej nagłym zgonem zazwyczaj rozpoczyna się u osoby zdrowej bez uchwytnej przyczyny z nagle postępującą niewydolnością krążenia.

Rokowanie przy zapaleniu mięśnia sercowego

Lepiej rokującymi postaciami jest ostre i piorunujące zapalenie mięśnia sercowego, ponieważ większość chorych powraca do zdrowia, nawet mimo dramatycznego przebiegu. Natomiast rokowanie u osób z podostrym zapaleniem mięśnia sercowego jest złe - prowadzi w większości przypadków do kardiomiopatii rozstrzeniowej serca.

Lekarz Magdalena Kowalska

"Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika, TOM I, Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego

Zapalenie mięśnia sercowego dotyczący komórek mięśniowych, naczyń i tkanki śródmiąższowej. Ze względu na przyczynę wywołującą...

Zapalenie wsierdzia

Wsierdzie to wewnętrzna błona wyścielająca jamy serca. Zapaleniem wsierdzia nazywamy proces zapalny toczący się we wsierdziu....

Zaciskające zapalenie osierdzia

Zaciskające zapalenie osierdzia jest groźnych, choć rzadkim, powikłaniem przewlekłego zapalenia osierdzia. Powikłanie to...

Tagi Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

Grupy Powikłania zapalenia mięśnia sercowego

Grupa Zapalenie mięśnia sercowego

Grupa Zapalenie mięśnia sercowego

Grupa dla osób z podejrzeniem lub po zapaleniu mięśnia sercowego. Porozmawiaj o objawach tego schorzenia, diagnostyce oraz leczeniu i rehabilitacji.