Powikłania zawału serca

W wyniku zawału serca (jest to martwica mięśnia sercowego spowodowana zamknięciem światła naczynia wieńcowego) dochodzi do licznych powikłań. Najczęstszym powikłaniem są zaburzenia rytmu i przewodzenia, które mogą doprowadzić do śmierci pacjenta (najczęściej w mechanizmie migotania komór).

Najczęstsze powikłania pozawałowe

U ponad 92% pacjentów ze świeżym zawałem (AMI) występują komorowe skurcze przedwczesne, u 8% migotanie komór (VF), u blisko 50% zaburzenia nadkomorowe, zaś u 20-35% zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego.

Ponad połowa pacjentów z zawałem ma objawy niewydolności serca, u ok. 8% występuje wstrząs kardiogenny, a u kolejnych 10% obrzęk płuc (mechanizmem powstania jest niewydolność lewej komory i zastój krwi w płucach). Do innych ostrych powikłań zawału serca należy również dysfunkcja lub pęknięcie mięśnia brodawkowatego, nagle występująca niedomykalność zastawki mitralnej (dwudzielnej), perforacja (pęknięcie przegrody międzykomorowej) oraz pęknięcie ściany serca.

Obraz kliniczny zawału mięśnia sercowego może być powikłany poszerzeniem obszaru martwicy, odczynem osierdziowym, powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi. Do późnych powikłań zawału należy tętniak ściany lewej komory oraz zespół pozawałowy Dresslera.

Informacje szczegółowe o powikłaniach zawału serca:

Pęknięcie wolnej ściany serca występuje u mniej niż 1% chorych z zawałem. Występuje zwykle w ciągu pierwszych 5 dni po zawale. Pęknięcie ściany powoduje powstanie tamponady worka osierdziowego i wstrząs kardiogenny. Metodą leczenia jest pilna operacja naprawcza. Pęknięcie przegrody międzykomorowej występuje u ok. 2% chorych z zawałem. Powstaje między 3. a 5. dniem po zawale. Pęknięcie przegrody powoduje powstanie znacznego przecieku między lewą a prawą komorą, co manifestuje się szybko narastającymi objawami niewydolności serca i powstaniem nowego szmeru nad sercem. Leczeniem jest pilna operacja naprawcza pękniętej przegrody.

Pęknięcie mięśnia brodawkowatego występuje u 2% chorych z zawałem. Dochodzi do niego między 2. a 10. dniem po zawale. Najczęściej pęknięciu ulega mięsień przyśrodkowy tylny. Pęknięcie mięśnia prowadzi do powstania niedomykalności zastawki mitralnej, co objawia się rozwinięciem obrzęku płuc i powstaniem szmeru nad sercem. Leczenie polega na wymianie zastawki.

Zaburzenia rytmu serca po zawale

Do najczęstszych należą:

  • Dodatkowe pobudzenia komorowe - zjawisko polegające na występowaniu dodatkowych skurczów mięśniówki komór „pomiędzy” prawidłowymi skurczami. Występują przeważnie w pierwszej dobie zawału i nie wymagają leczenia.
  • Przyśpieszony rytm komorowy - występuje przeważnie w pierwszej dobie zawału i nie wymaga leczenia. Pojawia się również jako wynik skutecznego udrożnienia naczyń wieńcowych.
  • Nietrwały częstoskurcz komorowy - pojawiający się w początkowych fazach zawału nie wymaga leczenia. Jeśli pojawia się później, należy rozpocząć leczenie, ponieważ może prowadzić do nagłego zgonu.
  • Trwały częstoskurcz komorowy - dzieli się go na dwie grupy: wielokształtny i jednokształtny. Częstoskurcz komorowy jednokształtny jest wskazaniem do zabiegu wyrównania akcji serca za pomocą kardiowersji elektrycznej. Pacjent usypiany jest krótko działającym narkotykiem. Za pomocą impulsu elektrycznego pobudza się mięsień serca w odpowiednim momencie, co powoduje przywrócenie prawidłowego rytmu. Częstoskurcz komorowy wielokształtny jest wskazaniem do wykonania natychmiastowej defibrylacji elektrycznej. Niekiedy trwały częstoskurcz jest wskazaniem do wszczepienia kardiowertera-defibrylatora, zwanego potocznie rozrusznikiem serca.
  • migotanie przedsionków - stan polegający na występowaniu szybkich, nieskoordynowanych skurczów przedsionków serca, znacznie zmniejszających szansę przeżycia. Leczenie jest złożone i polega na zwolnieniu akcji komór za pomocą leków. Niekiedy wykonuje się kardiowersję elektryczną.
  • migotanie komór - stan polegający na występowaniu szybkich, nieskoordynowanych skurczów komór serca, uniemożliwiający prawidłowy przepływ krwi przez serce. Częstość skurczów przekracza 300 uderzeń na minutę. Konieczne jest natychmiastowe wykonanie defibrylacji elektrycznej. Zaniechanie leczenia kończy się śmiercią.
  • zwolnienie akcji serca - spowodowane jest zazwyczaj przez powstanie bloków przedsionkowo-komorowych. Stan ten polega na uniemożliwieniu przejścia impulsu elektrycznego, powodującego skurcz mięśniówki serca z przedsionków do komór, np. w wyniku martwicy fragmentu serca, rozwijającej się w czasie zawału. Blok może być pełny, powodujący całkowite rozkojarzenie pracy przedsionków i komór lub częściowy, skutkujący zwolnieniem akcji serca. Zaawansowane bloki zwiększają ryzyko zgonu. Leczenie polega na podawaniu środków farmakologicznych lub zastosowaniu czasowej elektrostymulacji serca.

Udar mózgu występuje u ok 1% chorych po zawale. Powstaje zwykle po upływie pierwszych 48 godzin. Udar mózgu w czasie zawału serca obciążony jest znaczną śmiertelnością.

Nawrót niedokrwienia lub ponowny zawał zdarza się u 30% chorych. U chorych po przezskórnej angioplastyce wieńcowej częstość ponownego zawału spada poniżej 10%. Następuje nawrót dolegliwości bólowych w klatce piersiowej i wzrost stężenia markerów martwicy mięśnia sercowego.

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Powikłania zawału serca

Wstrząs kardiogenny

Wstrząs kardiogenny to stan zagrażający życiu pacjenta. Wstrząs kardiogenny (pochodzenia sercowego) jest stanem niewydolności...

Rehabilitacja po zawale serca

Rehabilitacja po zawale serca

Rehabilitacja po zawale mięśnia sercowego zależy przede wszystkim od stopnia zawału, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz od...

Tagi Powikłania zawału serca

Grupy Powikłania zawału serca

Grupa Niedomykalność zastawki

Grupa Niedomykalność zastawki

Dowiedz się jak wygląda życie z niedomykalnością zastawki mitralnej i aortalnej o różnym stopniu nasilenia. Porozmawiaj o leczeniu i perspektywie operacji.

Grupa Zawał serca

Grupa Zawał serca

Grupa dla osób, które przeszły zawał serca. Dowiedz się jak wyglądają objawy zawału, jak należy postąpić w przypadku zawału serca oraz jakie mogą wystąpić po nim komplikacje....

Grupa Migotanie przedsionków

Grupa Migotanie przedsionków

Porozmawiaj o zabiegach likwidujących migotanie przedsionków. Opowiedz jak to schorzenie przebiega u Ciebie i jak sobie z nim radzisz. Zapytaj lub podziel się swoimi...