Śmierć kliniczna

Śmierć kliniczna

Znane są przypadki osób, które relacjonują swoje wspomnienia z "życia po życiu", ale nie wszyscy wiedzą, co w tym czasie dzieje się z tą osobą "na zewnątrz". Śmierć kliniczna jest stanem, w którym człowiek jest nieprzytomny oraz nie jest zdolny do samodzielnego oddychania, a jego serce nie bije. Według klasycznej definicji śmierci, człowiek jest martwy. Jeśli przyczyny zatrzymania akcji serca i oddychania są odwracalne, możliwe jest przeprowadzenie skutecznej reanimacji.

i

Śmierć kliniczna - definicja

Śmierć kliniczna według definicji jest "stanem zaniku widocznych oznak życia organizmu". Oznakami życia są: bicie serca, prawidłowa akcja oddechowa, krążenie krwi w ustroju (obecność tętna na obwodzie). Śmierć kliniczna nie może być traktowana jako śmierć biologiczna organizmu, ponieważ są to dwa oddzielne zjawiska. W przypadku śmierci klinicznej aktywność mózgu zostaje zachowana, co można potwierdzić wykonując badanie elektroencefalograficzne (EEG), w przypadku śmierci biologicznej mózg nie wykazuje żadnej aktywności.

Śmierć kliniczna jest również (w niektórych przypadkach) stanem odwracalnym. Wczesne wdrożenie prawidłowej resuscytacji krążeniowo-oddechowej, przyczynia się do powrócenia krążenia i spontanicznego oddechu. Nie podjęcie żadnych działań, mających na celu pomoc osobie w stanie śmierci klinicznej, przyczynia się do powstania nieodwracalnych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym i zgonu. Śmierci klinicznej nie należy mylić ze stanem głębokiej śpiączki.

Objawy śmierci klinicznej

Śmierć kliniczna jest drugą fazą okresu umierania, między agonią a śmiercią mózgu. Osoba w stanie śmierci klinicznej jest nieprzytomna, blada, ma rozszerzone źrenice, mięśnie ulegają zwiotczeniu, nie występuje akcja oddechowa i brak jest krążenia, nie wyczuwalne jest tętno na tętnicach obwodowych. Czas trwania śmierci klinicznej został określony na podstawie obserwacji klinicznych i wynosi około 3 minuty w warunkach normotermii.

Zmiany narządowe w przebiegu śmierci klinicznej

Śmierć kliniczna jest stanem przejściowym, jednak nie udzielenie żadnej pomocy powoduje powstanie nieodwracalnych zmian. Zatrzymanie krążenia krwi i akcji oddechowej powoduje również zatrzymanie dopływu tlenu do wszystkich komórek, tkanek i narządów organizmu. Najbardziej wrażliwe na niedotlenienie są komórki układu nerwowego. Nieodwracalne zmiany zaczynają się pojawiać już po około 3-5 minutach, w pierwszej kolejności obumierają komórki kory mózgowej. Po upływie tego czasu, nawet jeśli uda się przywrócić krążenie i samoistną akcję oddechową, zmiany powstałe w centralnym układzie nerwowym są nieuniknione.

Czasami powstaje trwały stan wegetatywny (Persistent Vegetative State - PVS), mylnie utożsamiany ze śmiercią mózgu. Wyjątkiem jest stan hipotermii, w którym zwolniony jest metabolizm i komórki zużywają mniejszą ilość tlenu. W tym przypadku zmiany nieodwracalne rozwijają się czasami dopiero po 20 minutach. Poza uszkodzeniem mózgowia dochodzi do przestawienia metabolizmu na typ beztlenowy, co powoduje zakwaszenie tkanek. Zmiany te negatywnie wpływają na wszystkie narządy organizmu. Zastój krwi w naczyniach przyczynia się do powstawania zakrzepów, które mogą ulec oderwaniu i przemieszczeniu.

O ile stan śmierci klinicznej można odwrócić, to śmierć mózgu (a właściwie śmierć pnia mózgu, śmierć osobnicza, śmierć biologiczna) jest punktem bez odwrotu i umożliwia stwierdzenie zgonu. W pniu mózgu zlokalizowane są najważniejsze ośrodki odpowiedzialne za podstawowe funkcje organizmu. Śmierć mózgu może zostać stwierdzona po dokładnym, dwukrotnym przeprowadzeniu specjalnych badań przez komisję złożoną z trzech lekarzy.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Mp>Podjęcie podstawowych czynności pierwszej pomocy przed upływem pierwszych czterech minut od momentu nagłego zatrzymania krążenia może uchronić osobę poszkodowaną od śmierci biologicznej, a w przypadku przywrócenia własnej akcji oddechowej i krążenia, pozwala uniknąć wystąpienia nieodwracalnych zmian narządowych. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO) jest przeprowadzana według określonego schematu. Kolejno wykonywane czynności są nazwane tzw. łańcuchem przeżycia.

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa - krok po kroku

W każdym przypadku podejrzenia nagłego zatrzymania krążenia, należy zapewnić bezpieczeństwo sobie i osobie poszkodowanej. Po zapewnieniu bezpieczeństwa możemy rozpocząć ocenę stanu poszkodowanego. Przez okres 10 sekund pochylamy się nad nieprzytomnym i próbujemy wyczuć i usłyszeć prawidłowy oddech oraz zaobserwować ruchy klatki piersiowej.

Oddech agonalny (słabe oddechy lub głośne pojedyncze westchnienia) nie jest prawidłową akcją oddechową. Badania tętna na tętnicach obwodowych (według nowych wytycznych) można zaniechać - tętnica szyjna jest dostępna jedynie osobom ze służb medycznych, na tętnicy promieniowej można wyczuć własne tętno, dla pozostałych osób dostępna jest tętnica udowa, jednak nie zawsze jest możliwe przeprowadzenie tego badania (osoby otyłe).

Brak akcji oddechowej zobowiązuje do powiadomienia służb medycznych o zaistniałym przypadku. Po zadzwonieniu na numer alarmowy należy rozpocząć wykonywanie trzydziestu uciśnięć klatki piersiowej na przemian z dwoma oddechami ratunkowymi. Pośredni masaż serca wykonuje się wyprostowanymi we wszystkich stawach rękoma, z częstością około 100 ucisków na minutę, na głębokość 4-5 centymetrów. Ręce do pośredniego masażu serca układa się na środku klatki piersiowej. Oddechy ratunkowe wykonujemy po udrożnieniu dróg oddechowych - odchyleniu głowy do tyłu, przy podejrzeniu urazu kręgosłupa szyjnego wysuwamy zęby (rękoczyn Esmarcha), jeżeli w jamie ustnej są widoczne jakieś ciała obce można je usunąć.

Zarówno wdech, jak i wydech powinny trwać około sekundy, nieprawidłowych wdechów nie należy powtarzać. U dzieci, topielców i wisielców udzielanie pierwszej pomocy rozpoczynamy od wykonania pięciu wdechów ratowniczych, dalszy algorytm postępowania jest identyczny (30 uciśnięć: 2 wdechów). U dzieci uciski można wykonywać jedną dłonią, a u niemowląt dwoma palcami.

Jak długo wykonujemy resuscytację krążeniowo-oddechową?

RKO wykonujemy do momentu powrócenia własnego oddechu u poszkodowanego, przyjazdu wykwalifikowanej pomocy medycznej, zastąpienia nas przez inną osobę lub do momentu opadnięcia z sił. Rozpoczęcie udzielania pierwszej pomocy jak najszybciej zwiększa szanse poszkodowanego na przeżycie oraz uniknięcie nieodwracalnych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym. RKO pozwala wyprowadzić poszkodowanego ze stanu śmierci klinicznej.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Śmierć kliniczna

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa

Przedstawione poniżej algorytmy postępowania są przeznaczone dla laików tzn. osób nie mających na co dzień styczności z medycyną...

Niedotlenienie mózgu

Niedotlenienie mózgu

Mózg jest najwrażliwszym na niedotlenienie i niedokrwienie narządem naszego organizmu. Pozbawiony tlenu i substancji...

Śpiączka

Śpiączka

Śpiączka jest ciężkim stanem zaburzenia świadomości. Jest to zaburzenie o charakterze ilościowym, to znaczy że chory nie ma...

Omdlenie

Omdlenie

Omdleniem nazywamy krótkotrwała utratę przytomności z towarzyszącym spadkiem napięcia mięśniowego - mdlejący zwykle upada....

Tagi Śmierć kliniczna

Grupy Śmierć kliniczna

Grupa Śpiączka

Grupa Śpiączka

Bliska Ci osoba zapadła w śpiączkę po operacji? Zastanawiasz się nad powikłaniami tego stanu i rokowaniami na przyszłość? Porozmawiaj z innymi osobami, które przeszły podobną...

Grupa Zatrzymanie akcji serca

Grupa Zatrzymanie akcji serca

Grupa dla osób, które przeżyły zatrzymanie akcji serca oraz ich bliskich. Dowiesz się tutaj jak wygląda to zaburzenie oraz jakich komplikacji zdrowotnych można się po nim...