Stenty pokrywane lekami

Stenty pokrywane lekami

Podstawowa kwalifikacja stentów dzieli je na dwie grupy: metalowe (BMS - Bare Metal Stent) oraz pokrywane lekiem (DES - Drug Eluting Stent). Stent jest to rodzaj perforowanej rurki, która jest zbudowana z cienkiej siateczki wszczepianej do światła naczynia w celu zwiększenia i utrzymania jego drożności. Stenty pokrywane są lekiem w celu uzyskania dodatkowych właściwości, co ma na celu uzyskanie korzystniejszego efektu reperfuzyjnego w naczyniu wieńcowym.

W zabiegach rewaskularyzacyjnych (przywracających prawidłowe krążenie w świetle naczynia poprzez jego udrożnienie lub poszerzenie) najczęstszym powikłaniem jest restenoza, tzn. powtórne zwężenie naczynia wieńcowego poddawanego uprzednio zabiegowi. Statystycznie ryzyko nawrotu zwężenia po angioplastyce balonowej wynosi około 20%, po wszczepieniu stentu metalowego 10-15%. Wyniki te skłoniły do poszukiwania kolejnych ulepszeń, dzięki którym wskaźniki te ulegną dalszemu spadkowi. Tak nastała era stentów uwalniających leki.

Rodzaje leków pokrywających stenty

Stenty uwalniające leki składają się z trzech komponentów: stentu metalowego, który stanowi podłoże doprowadzające lokalnie działający lek, samego leku wywierającego określony efekt oraz polimeru, w którym zawieszony jest lek (spowalnia uwalnianie leku i utrzymuje określone jego stężenie lokalne przez wystarczający okres).

Wśród leków, którymi pokrywa się stenty, wyróżniamy: leki immunosupresyjne stosowane również w transplantologii, analogi leków immunosupresyjnych oraz leki cytostatyczne, które są wykorzystywane także w leczeniu raka sutka. Wymienione leki należą do związków antymitotycznych, co oznacza zdolność hamowania podziału komórek lub uszkadzania jąder komórkowych.

Przy stosowaniu ogólnoustrojowym leki te mają właściwości toksyczne, co oznacza, że wywołują znaczne działania niepożądane. Natomiast poprzez zastosowanie powolnego, lokalnego uwalniania udało się osiągnąć wysoką miejscową koncentrację leku z jednoczesnym ograniczeniem wpływu ogólnoustrojowego. Poza działaniem antymitotycznym, leki uwalniane ze stentów są silnymi czynnikami przeciwzapalnymi i ingerują w toczący się proces zapalny.

Leki immunosupresyjne uwalniane są przez około sześć tygodni (połowa dawki przez pierwsze osiem dni), a całkowita dawka w polimerze stanowi 3% pełnej dawki immunosupresyjnej leku.

Leki cytostatyczne charakteryzują się działaniem szczególnie korzystnym w zapobieganiu restenozie, ponieważ hamują proliferację mięśni gładkich, komórek blaszki wewnętrznej i środkowej, powodując dużo mniejszy przyrost neointimy (tkanka narastająca w wyniku drażnienia ściany naczynia przez ciało obce). Najnowsze technologie mają na celu dostarczanie tych leków w stencie bez polimeru, co ma na celu m.in. redukcję reakcji alergicznych (w przypadku stosowania niklu). Polimer jest zastępowany np. mostkami karboksylowymi.

Stenty uwalniające analogi leków immunosupresyjnych są zaliczane do stentów drugiej generacji, ponieważ charakteryzują się cienkimi ogniwami, co zmniejsza ryzyko restenozy w stosunku do innych typów stentów, cechuje je niska trombogeniczność oraz niewywoływanie reakcji zapalnej. Najnowsze stenty z tej grupy z kontrolowanym uwalnianiem mają być szczególnie wskazane u chorych ze zmianami złożonymi, o wysokim ryzyku restenozy (np. obciążonych cukrzycą).

Zakrzepica w stencie

Stenty DES są szczególnie obarczone ryzykiem tzw. późnej zakrzepicy, a więc zjawiska wykrzepiania krwi w obrębie stentu, w okresie do roku od implantacji, a nawet późniejszym. Związane jest to z opóźnianiem śródbłonkowania (hamowanie neointimy), tzn. opóźnionego "gojenia wnętrza stentu", przez co płynąca krew dłużej się kontaktuje z ciałem obcym, jakim jest wstawiona proteza naczyniowa. W ten sposób dochodzi do pobudzania czynników trombogennych (prozakrzepowych), co wywołuje reakcję zapalną i może powodować zamknięcie naczynia wieńcowego w miejscu implantu.

Problem ten rozwiązano, stosując przedłużoną podwójną terapię przeciwpłytkową (minimum 12 miesięcy), składającą się z kwasu acetylosalicowego i klopidogrelu (75 mg) lub tiklopidyny. Kwas acetylosalicylowy należy przyjmować do końca życia. Nie jest to metoda o stuprocentowej skuteczności, jednak znacząco redukuje zjawiska wykrzepiania w stencie, którego ryzyko jest porównywalne do występującego w przypadku stentów metalowych.

Wskazania do DES

Stenty pokryte lekiem mają coraz powszechniejsze zastosowanie w kardiologii inwazyjnej. Szczególnie są polecane w razie: wielonaczyniowej choroby wieńcowej i/lub niezabezpieczonego pnia lewej tętnicy wieńcowej; zmian w naczyniach o małej średnicy - poniżej 3 mm; przewlekłego zamknięcia naczyń wieńcowych; rozwidlenia i zmian usytuowanych ostialnie w głównych naczyniach wieńcowych; zwężenia w żylnych pomostach aortalno-wieńcowych; współistnienia cukrzycy insulinozależnej oraz innych zmian o podwyższonym ryzyku restenozy. Obecnie trwają badania nad wskazaniami do implantacji DES w ostrych zespołach wieńcowych.

Skuteczność DES

W 2008 roku odbył się kongres Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w Monachium, gdzie przedstawiono wyniki badań wskazujące, iż po implantacji stentów DES rzadziej zachodzi konieczność ponownej rewaskularyzacji w porównaniu ze stentami BMS. Większe ryzyko późnej zakrzepicy w stencie nie ma wpływu na zwiększenie częstości zgonów i zawałów serca w czteroletniej obserwacji.

W najnowszych badaniach stenty te stosowane podczas pierwotnej angioplastyki u chorych z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST również redukują częstość niepowodzeń rewaskularyzacji w pierwszym roku od zabiegu. Niemniej jednak wciąż przeprowadzane są badania kliniczne, w których odnotowuje się różnice w istotności przewagi stentów DES nad stentami BMS, które również są coraz nowocześniejsze, dlatego na ostateczne wyniki należy jeszcze poczekać. Niezaprzeczalnym jednak faktem jest to, iż wprowadzenie stentów powlekanych lekiem było ogromnym postępem w kardiologii interwencyjnej.

Lekarz Magdalena Kowalska

Piśmiennictwo: Wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC).

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Stenty pokrywane lekami

Stent

Stent

W ciągu ostatnich kilku lat znacznie wzrosła liczba zabiegów implantacji stentów. Używane są one w celu leczenia nowych schorzeń...

Rewaskularyzacja

Rewaskularyzacja

Rewaskularyzacja ma na celu przywrócenie prawidłowego krążenia w świetle naczynia poprzez jego udrożnienie lub poszerzenie....

Stenty metalowe

Stenty metalowe

Zwężenie naczyń wieńcowych, powodowane najczęściej przez blaszkę miażdżycową, prowadzi do wystąpienia dławicy piersiowej albo do...

Stenty samorozprężalne

Stenty samorozprężalne

Stent jest to rodzaj perforowanej rurki, która jest zbudowana z cienkiej siateczki wszczepianej do światła naczynia w celu...

Aterektomia

Aterektomia

Przezskórne interwencje wieńcowe (PCI) jest to seria zabiegów mających na celu odtworzenie drożności zamkniętego naczynia...

Restenoza

Restenoza

Restenoza, czyli powtórne zwężenie tętnicy po zabiegu jej poszerzania, stanowi jeden z najistotniejszych problemów...

Tagi Stenty pokrywane lekami

Grupy Stenty pokrywane lekami

Grupa Stent

Grupa Stent

Opowiedz o swoim życiu z założonym stentem, wskazaniach do zabiegu, jego przebiegu i rehabilitacji. Podziel się swoim doświadczeniem lub zapytaj o zakładanie stentów innych...

Grupa Choroba niedokrwienna (wieńcowa)

Grupa Choroba niedokrwienna (wieńcowa)

Podziel się z innymi użytkownikami jak u Ciebie objawia się choroba niedokrwienna. Dowiedz się jak radzić sobie z rozległymi dolegliwościami przy wieńcówce oraz jakie leki mogą je...

Grupa Miażdżyca

Grupa Miażdżyca

Grupa dla osób chorujących na miażdżycę. Możesz tutaj porozmawiać o natężeniu i przebiegu choroby oraz o możliwych sposobach leczenia i ich skuteczności.