Test wysiłkowy EKG

Test wysiłkowy EKG

Badanie wysiłkowe EKG (test wysiłkowy EKG, próba wysiłkowa) polega na ocenie zmian zachodzących w sercu podczas wysiłku fizycznego, jakim jest jazda na rowerze stacjonarnym lub marsz na bieżni elektrycznej. Badanie ma na celu zdiagnozowanie zmian ukrwienia i czynności serca, podczas wysiłku fizycznego. W czasie wysiłku mogą w zapisie EKG pojawić się zmiany, które nie występują w zwykłym, spoczynkowym badaniu EKG.

Wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie mięśni szkieletowych na tlen, co prowadzi do przyspieszenia rytmu i wzrostu objętości minutowej serca. Podczas wysiłku wzrastającego aż do skrajnego wyczerpania, częstotliwość rytmu zwiększa się stopniowo do granicy nazywanej maksymalną częstotliwością rytmu. U osób zdrowych wielkość wykonywanego wysiłku fizycznego jest ograniczona przez zdolność perfuzji pracujących mięśni szkieletowych, a nie przez wykorzystanie całkowitej rezerwy przepływu wieńcowego. U osób z chorobą wieńcową objawy niedokrwienia mięśnia sercowego pojawiają się natomiast już przez osiągnięciem maksymalnej częstotliwości rytmu serca.

Kiedy wykonywana jest próba wysiłkowa?

Test wysiłkowy wykonywany jest w następujących okolicznościach:

Warto dodać, że diagnostycznej próby wysiłkowej nie wykonuje się u mężczyzn w wieku równym lub wyższym niż 40 lat i u kobiet w wieku od 60 lat z typowym bólem dławicowym. W tej grupie koronarografia potwierdza obecność istotnych zwężeń w tętnicach wieńcowych u ponad 90% chorych, w związku z czym wynik próby wysiłkowej nie ma istotnego wpływu na trafność diagnostyczną badania klinicznego.

Wskazaniem dyskusyjnym jest wykonywanie przesiewowej próby wysiłkowej u bezobjawowych mężczyzn po 40. roku życia z czynnikami ryzyka choroby wieńcowej oraz u mężczyzn w wybranych grupach zawodowych, np. u strażaków, policjantów lub żołnierzy specjalnych jednostek operacyjnych.

Przebieg próby wysiłkowej

Obciążenie wysiłkiem fizycznym polega na chodzeniu po bieżni ruchomej lub pedałowaniu na ergometrze rowerowym. Wielkość wysiłku wykonywanego na ergometrze rowerowym określa się w jednostkach mocy (wat), a wykonywanego na bieżni ruchomej - w jednostkach metabolicznych (MET). Jeden MET (metabolicequivalent) odpowiada spoczynkowemu zużyciu tlenu, które wynosi 3,5 ml/kg mc./min. Wielkość obciążenia można również określać jako ilość tlenu zużytego w czasie 1 minuty wysiłku.

Elektrody odprowadzeń przedsercowych umieszcza się tak, jak podczas wykonywania EKG standardowego w punktach C1-C6, natomiast elektrody odprowadzeń kończynowych umieszcza się na przedniej powierzchni tułowia:

  • w lewym dołku podobojczykowym, przyśrodkowo od przyczepu mięśnia naramiennego, zamiast na lewym przedramieniu,
  • w prawym dołku podobojczykowym, przyśrodkowo od przyczepu mięśnia naramiennego, zamiast na prawym przedramieniu,
  • w lewej przedniej linii pachowej, w połowie odległości między łukiem żebrowym a grzebieniem kości biodrowej, zamiast na lewym podudziu,
  • pod prawym łukiem żebrowym, zamiast na prawym podudziu.

Podczas wysiłku prowadzi się stałe monitorowanie elektrokardiograficzne oraz okresową rejestrację EKG w odstępach 1-minutowych. Konieczne jest wykonywanie pomiarów ciśnienia tętniczego przynajmniej w odstępach 3-minutowych. Po zakończeniu wysiłku wykonuje się zapisy kontrolne w 1., 3., 6. i 9. minucie odpoczynku.

Wysiłek wykonywany na ergometrze rowerowym rozpoczyna się od obciążenia 50 W, a u osób z uprzednio rozpoznaną chorobą wieńcową lub ze zmniejszoną sprawnością fizyczną od 25 W. Wielkość obciążenia zwiększa się co 3 minuty o 25 W. Wysiłek na bieżni ruchomej może być wykonywany według różnych programów obciążenia, które różnią się szybkością przesuwu i kątem nachylenia bieżni (najczęściej wykonuje się protokół Bruce-a). Przed rozpoczęciem właściwego wysiłku bywa wskazane stosowanie krótkiej rozgrzewki.

Obciążenie wysiłkiem można zwiększać aż do uzyskania maksymalnej częstotliwości rytmu lub wystąpienia objawów wskazujących na konieczność zakończenia próby (maksymalna próba wysiłkowa ograniczona objawami), bądź do uzyskania 85-90% maksymalnej częstotliwości rytmu (submaksymalna próba wysiłkowa). Orientacyjną wartość maksymalnej częstotliwości rytmu oblicza się, odejmując od liczby 220 wiek badanej osoby wyrażony w latach.

Test wysiłkowy jest badaniem prowokującym serce do większej pracy, dlatego podczas jego wykonywania mogą pojawić się:

  • bóle w klatce piersiowej,
  • uczucie duszności,
  • zawroty głowy.

Jeżeli podczas badania poczujesz ból w klatce, brak sił, uczucie duszności od razu poinformuj o tym lekarza przeprowadzającego test.

Jak przygotować się do próby wysiłkowej?

Na 3 godziny przed próbą nie należy spożywać posiłku ani palić tytoniu, a na 12 godzin przed próbą nie należy wykonywać większych wysiłków fizycznych.

W miarę możliwości powinno się odstawić leki, mogące utrudnić interpretację próby wysiłkowej (zwłaszcza beta-blokery), jeśli celem próby jest potwierdzenie lub wykluczenie choroby wieńcowej. Natomiast badanie do celów rokowniczych u osób z już rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca powinno być wykonywane bez odstawiania aktualnie stosowanych leków.

Przed wykonaniem próby konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań do badania, można to osiągnąć po badaniu lekarskim oraz wykonaniu standardowego EKG.

Przeciwwskazania do wykonania próby wysiłkowej

Do bezwzględnych (uniemożliwiających wykonanie badania), zaliczamy:

Wyróżnia się także przeciwwskazania względne, w których po dokładnym przeanalizowaniu bezpieczeństwa pacjenta możliwe jest przystąpienie do próby wysiłkowej:

  • zwężenie pnia lewej tętnicy wieńcowej,
  • umiarkowane zwężenie zastawki aortalnej,
  • kardiomiopatia przerostowa,
  • nadciśnienie tętnicze (>200/110 mm Hg),
  • tachyarytmia i bradyarytmia,
  • blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia,
  • niezdolność fizyczna lub psychiczna do wykonania próby wysiłkowej,
  • zaburzenia elektrolitowe.

Powikłania testu wysiłkowego

Chociaż test wysiłkowy jest badaniem nieinwazyjnym to możliwe są powikłania, dlatego też próbę wysiłkową wykonuje się zawsze w obecności lekarza, a pomieszczenie w którym wykonywane są próby wysiłkowe, powinno być wyposażone w zestaw do udzielenia nagłej pomocy kardiologicznej. Do powikłań, które mogą się pojawić w czasie wysiłku lub po jego zakończeniu, należą: hipotonia, omdlenie, częstoskurcz nadkomorowy lub komorowy, migotanie przedsionków, migotanie komór, lewokomorowa niewydolność serca i ostry zespół wieńcowy.

Statystycznie rzecz biorąc ryzyko zgonu sercowego według dużych zestawień klinicznych jest niskie, natomiast w sytuacji świeżego zawału serca wzrasta istotnie. Dlatego też tak ważne jest przestrzeganie przeciwwskazań podczas kwalifikacji pacjentów do wykonania próby wysiłkowej.

Podsumowując w trakcie badania bardzo ważna jest współpraca badanego z lekarzem. To właśnie pacjent może wychwycić pierwsze oznaki dolegliwości wieńcowych i tym samym dać sygnał do zakończenia badania. Należy także wiedzieć, że życzenie pacjenta do zakończenia badania jest bezwzględnym wskazaniem do zakończenia próby. Dlatego jeśli poczujesz ból w klatce sercowej, zawroty głowy lub duszność bezzwłocznie poinformuj o tym lekarza.

Karol Kaziród-Wolski

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Test wysiłkowy EKG

EKG (elektrokardiogram)

EKG (elektrokardiogram)

W celu zrozumienia zasady działania EKG należy odnieść się do podstaw fizyki. Warto pamiętać, że elektrokardiografia jest metodą...

Diagnostyka serca

Diagnostyka serca

Serce jest centralnym narządem układu krwionośnego człowieka, położonym w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym, wewnątrz...

Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa

Próba wysiłkowa jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym stosowanym w kardiologii do oceny reakcji mięśnia sercowego na wysiłek...

Ocena rezerwy wieńcowej

Ocena rezerwy wieńcowej

Rezerwa wieńcowa jest terminem kardiologicznym, który określa o jaki procent może wzrosnąć przepływ wieńcowy w porównaniu do...

Badania kardiologiczne

Badania kardiologiczne

Badania kardiologiczne to jedne z najważniejszych badań organizmu ludzkiego, ponieważ w ich przebiegu ocenie podlega mięsień...

Tagi Test wysiłkowy EKG

Grupy Test wysiłkowy EKG

Grupa Wysiłek

Grupa Wysiłek

Po wysiłku fizycznym miewasz różne dolegliwości? Zastanawiasz się jaki jest związek tych dolegliwości z wysiłkiem? Szybko się męczysz? Porozmawiaj o tym z innymi użytkownikami...

Grupa EKG

Grupa EKG

Jak wygląda badanie EKG? Co oznaczają te nieregularne kreseczki i tajemnicze skróty? Pozwól innym użytkownikom rozszyfrować wynik swojego badania lub pomóż im w interpretacji ich...

Grupa Próba wysiłkowa

Grupa Próba wysiłkowa

Zastanawiasz się jak wygląda i na czym dokładnie polega próba wysiłkowa? Podczas Twojej próby doszło do nieoczekiwanych zdarzeń? Dowiedz się więcej o tym badaniu i podziel swoimi...