Wady serca u dzieci

Wady serca u dzieci

Wady serca i układu krążenia to najczęstsze wady wrodzone, które występują u około 1% żywo urodzonych noworodków. Niewykryte w odpowiednim czasie mogą prowadzić do wielu powikłań, ze śmiercią włącznie. Odpowiednio szybkie rozpoznanie oraz rozpoczęcie terapii daje spore szanse na ich pełne wyleczenie.

Wrodzone wady serca - przyczyny i objawy

Wadą wrodzoną nazywamy defekt powstały w życiu płodowym. Wady wrodzone serca stanowią drugą co do częstości przyczynę zgonów okołoporodowych. W większości przypadków etiologia występowania zmian jest nieznana.

Do poznanych czynników należą:

  1. Czynniki rodzinne:
    • wada wrodzona serca w rodzinie (głównie u matki),
    • zespoły genetyczne występujące w rodzinie,
    • poprzednie dziecko z wadą wrodzoną serca,
    • zapłodnienie in vitro.
  2. Choroby matki:
    • fenyloketonuria,
    • cukrzyca zdiagnozowana przed ciążą,
    • choroby układowe tkanki łącznej.
  3. Czynniki położnicze:
    • więcej niż dwa poronienia,
    • ciąża mnoga.
  4. Czynniki teratogenne:
    • alkohol,
    • narkotyki,
    • infekcje wirusowe,
    • leki.

Największe ryzyko wpływu czynników teratogennych przypada na okres od trzeciego do ósmego tygodnia ciąży, gdyż w tym czasie dochodzi do powstania wszystkich narządów, a w tym serca.

Wady wrodzone serca mogą przebiegać bezobjawowo.

W diagnostyce mogą być pomocne niektóre charakterystyczne symptomy takie jak:

  • niewydolność krążenia,
  • sinica ośrodkowa,
  • charakterystyczne szmery,
  • ból wieńcowy,
  • omdlenia spowodowane stresem lub wysiłkiem,
  • zaburzenia w rozwoju dziecka (zmniejszony przyrost masy ciała oraz w niektórych przypadkach opóźnienie rozwoju motorycznego),
  • powiększenie wątroby,
  • deformacje klatki piersiowej.

Diagnostyka wad wrodzonych serca

Doniesienia naukowe wskazują na to, iż prenatalne rozpoznanie wady serca poprawia wyniki późniejszego leczenia kardiochirurgicznego. Oceny serca powinno dokonywać się przy drugim badaniu ultrasonograficznym płodu przypadającym na około osiemnasty tydzień ciąży.

Podczas badania należy ocenić:

  • położenie i wielkość serca,
  • rytm serca,
  • obraz czterech jam serca,
  • obraz śródpiersia płodu.

Gdy w badaniu USG zostaną wykryte nieprawidłowości należy się skierować na dalszą diagnostykę do kardiologa prenatalnego. Poza wadami wrodzonymi serca, u płodów mogą występować tzw. zaburzenia czynnościowe, tzn. zaburzenia rytmu serca i niewydolność krążenia. Są to choroby, które w wielu przypadkach mogą być leczone jeszcze w czasie ciąży.

W Polsce większość wad serca zostaje wykryta dopiero po urodzeniu. Rozpoznania dokonuje się najczęściej jako skutek narastających objawów bądź podczas badania ogólnopediatrycznego.

Do badań wykrywających wady serca należą:

  • test hiperoksji, który różnicuje pochodzenie sinicy u niemowląt i noworodków,
  • badanie EKG służące do potwierdzenia wystąpienia wady,
  • badanie echokardiograficzne,
  • RTG klatki piersiowej,
  • cewnikowanie serca stosowane najczęściej w diagnostyce przedoperacyjnej.

Najczęstsze wady wrodzone u dzieci

Wśród wielu wad wrodzonych serca warto wspomnieć o tych, które są najczęściej spotykane.

Ubytek przegrody międzykomorowej (VSD)

Jest to najczęściej występująca wada wrodzona serca u dzieci. Często przebiega bezobjawowo i ujawnia się dopiero w dorosłym życiu. Od 20 do 40% małych ubytków ulega samoistnemu zamknięciu w ciągu pierwszych 4 lat życia.

Przetrwały przewód tętniczy Botalla (PDA)

Występuje u około piętnastu procent noworodków z wadami serca. Przy małym przecieku lewo-prawym przebieg może być bezobjawowy. Duży przeciek wywołuje niewydolność lewej komory i duszność wysiłkową. U noworodka występują takie objawy jak duszność czy męczenie się dziecka w czasie karmienia. Większa jest również skłonność do infekcji płucnych.

Zwężenie drogi odpływu prawej komory (RVOTO)

Jest to określenie wad zastawki tętnicy płucnej i nieprawidłowości przyległych odcinków prawej komory i pnia płucnego, powodujących utrudnienie odpływu krwi z prawej komory w trakcie skurczu.

Całkowite przełożenie wielkich pni tętniczych

Potencjalnie śmiertelna wrodzona wada serca, polegająca na odejściu aorty z anatomicznie prawej komory i pnia płucnego z anatomicznie lewej komory. W wadzie tej nieutlenowana krew z prawej komory trafia do krążenia systemowego, a tętnica płucna przenosi utlenowaną krew do płuc, skąd znowu ją otrzymuje. Dla przeżycia noworodka z tą wadą niezbędne jest połączenie między dużym a małym krążeniem, takie jak otwór owalny, przetrwały przewód tętniczy lub ubytek międzykomorowy bądź ubytek międzyprzedsionkowy.

Zwężenie (koarktacja) cieśni aorty (CoA)

Polega na przewężeniu światła aorty w odcinku jej cieśni, tj. pomiędzy tętnicą podobojczykową lewą a przyczepem przewodu tętniczego Botalla. Wada ta stanowi 5-10% wrodzonych wad serca, 3-krotnie częściej występuje u chłopców.

Zespół Fallota (tetralogia Fallota)

Wada obejmuje następujące nieprawidłowości anatomiczne:

  • ubytek w przegrodzie międzykomorowej,
  • zwężenie drogi odpływu z prawej komory,
  • przemieszczenie aorty na prawo, nad przegrodę międzykomorową,
  • przerost prawej komory.

Zespół Fallota stanowi około 9% wrodzonych wad serca i jest najczęściej występującą siniczą wadą serca.

Ubytek międzyprzedsionkowy serca (ASD)

W tej wadzie stwierdza się brak fragmentu ściany oddzielającej przedsionki. Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej stanowi jedną z najczęstszych wrodzonych wad serca (ok. 12%).

Wyróżnia się cztery typy ubytków przegrody międzyprzedsionkowej:

  • ubytek typu otworu wtórnego,
  • typu otworu pierwotnego,
  • typu zatoki żylnej,
  • typu zatoki wieńcowej.

Zwężenie drogi odpływu lewej komory (LVOTO)

Określenie wad zastawki aortalnej i nieprawidłowości przyległych odcinków lewej komory i aorty wstępującej, powodujących utrudnienie odpływu krwi z lewej komory w trakcie skurczu.

Całkowite nieprawidłowe przyłączenie żył płucnych (TAPVD)

Sinicza wrodzona wada serca polegająca na braku połączenia między żyłami płucnymi a lewym przedsionkiem serca.

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Wady serca u dzieci

Zwężenie odpływu z prawej komory

Zwężenie drogi odpływu może być w różnych miejscach: nadzastawkowe, zastawkowe i podzastawkowe. Zwężenie może być izolowane, ale...

Zespół Eisenmengera

Zespół Eisenmengera to określenie dwukierunkowego albo odwróconego (z prawego do lewego serca) przecieku na poziomie serca lub...

Dwupłatkowa zastawka aorty

Aorta jest główną tętnicą organizmu, dzięki której natleniona krew dociera do wszystkich tkanek i organów. Naczynie to rozpoczyna...

Serce trójprzedsionkowe

Serce (łac. cor, cordis) człowieka jest organem niezbędnym do życia, który zapewnia prawidłowe ukrwienie wszystkich narządów i...

Koarktacja aorty

Koarktacja aorty to zwężenie aorty. Najczęstsza lokalizacja obejmuje zwężenie aorty w miejscu przyczepu więzadła tętniczego,...

Tetralogia Fallota

Tetralogia Fallota to najczęstsza sinicza wada wrodzona serca u ludzi dorosłych. Na tetralogię Fallota składają się cztery...

Anomalie tętnic wieńcowych

Anomalie tętnic wieńcowych możemy podzielić na trzy grupy: przetoki tętniczo-żylne; odejście lewej tętnicy wieńcowej od tętnicy...

Przetrwały przewód tętniczy (PDA)

Przetrwały przewód tętniczy (PDA, persistent ductus arteriosus). Przewód tętniczy w życiu płodowym łączy pień tętniczy z aortą....

Drożny otwór owalny

Fizjologicznie, otwór owalny znajdujący się w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca ulega zamknięciu tuż po urodzeniu. Jedną z...

Ubytek typu zatoki wieńcowej

Ubytek typu zatoki wieńcowej to rzadka wada polegająca na braku tkanki mięśniowej separującej dolną ścianę przedsionka lewego od...

Atrezja zastawki trójdzielnej

Atrezja zastawki trójdzielnej to ciężka wada wrodzona serca polegająca na zarośnięciu płatków prawej zastawki...

Szmery serca u dzieci

Szmery serca u dzieci

Osłuchiwanie klatki piersiowej jest badaniem wykonywanym rutynowo u lekarza pediatry, również wykonuje się je w chwilę po...

Krążenie w życiu płodowym

Krążenie w życiu płodowym

W życiu płodowym układ sercowo-naczyniowy człowieka nie tylko funkcjonuje inaczej niż po urodzeniu, ale jest także inaczej...

Wady przewodozależne serca

Wady przewodozależne serca to takie wrodzone wady serca u dzieci, przy istnieniu których do życia konieczna jest drożność...

Przewodozależny przepływ płucny

W przypadku wrodzonych wad serca z przewodozależnym przypływem płucnym, drożność przewodu tętniczego jest konieczna, aby krew...

Przewodozależne przepływ obwodowy

Przewodozależne przepływ obwodowy to sytuacja, w której krew z naczyń płucnych musi przepływać do aorty, ponieważ lewa komora nie...

Choroba Kawasaki

Choroba Kawasaki (zespół śluzowo-skórno-węzłowy) występuje u małych dzieci, dotyczy głównie naczyń wieńcowych. Nadmierna...

Zespół Brugadów

Zespół Brugadów jest genetycznie uwarunkowaną choroba serca. Wrodzona nieprawidłowość budowy jednego z kanałów jonowych komórek,...

Kardiomegalia

Kardiomegalia to powiększenie sylwetki serca. Nie jest to choroba sama w sobie, lecz objaw pewnych nieprawidłowości. Przyczyną...

Niewydolność serca u dzieci

Niewydolność serca u dzieci

Objawy niewydolności serca u osoby dorosłej, nawet u dzieci w wieku szkolnym, są trudne do przeoczenie i dość szybko budzą...

Ból w klatce piersiowej u dziecka

Ból w klatce piersiowej u dziecka

Ból w klatce piersiowej zawsze budzi niepokój osoby dorosłej. Jest to dolegliwość odruchowo wiązana z chorobami serca. U osób...

Wady serca

Wady serca

Wady serca mogą być wrodzone lub nabyte. Wrodzone wady serca Wrodzoną wadą serca nazywamy obecność nieprawidłowości w połączenie...

Nadciśnienie wtórne

Nadciśnienie tętnicze jest chorobą, która początkowo nie daje objawów i dlatego zazwyczaj jest wykrywana przypadkowo. Schorzenie...

Kryza nadciśnieniowa

Kryza nadciśnieniowa (przełom nadciśnieniowy) to stan, w którym wartości ciśnienia przekraczają 220/120 mmHg. Jest to stan...

Kardiomiopatia gąbczasta

Kardiomiopatia gąbczasta jest pierwotną choroba mięśnia sercowego, zaliczaną przez Światową Organizacje Zdrowia (WHO) do...

Hipoplazja

Termin hipoplazja jest w zasadzie rozpoznaniem patomorfologicznym. Oznacza niedokończenie tworzenia się narządu. Wiąże się...

Dziura w sercu

Dziura w sercu to dość częsta wada wrodzona (3-14 proc. występujących wad serca), polegająca na niedomknięciu przegrody...

Tagi Wady serca u dzieci

Grupy Wady serca u dzieci

Grupa Wada serca

Grupa Wada serca

Opowiedz o swoich zmaganiach przy wrodzonej bądź nabytej wadzie serca. Dowiedz się, co może wywołać wadę serca oraz jakie komplikacje zdrowotne mogą po niej nastąpić.

Grupa Wada serca u dziecka

Grupa Wada serca u dziecka

Grupa dla rodziców dzieci z wadami serca, gdzie mogą dowiedzieć się więcej o przyczynach, komplikacjach oraz leczeniu wad serca u dzieci. Wymień się swoimi doświadczeniami z...

Grupa Wrodzona wada serca

Grupa Wrodzona wada serca

Grupa dla osób z wrodzoną wadą serca. Możesz tu opowiedzieć o życiu z wadą serca, o lekach, terapiach leczniczych oraz ograniczeniach, jakie wymusza dana wada serca. Dowiedz się...