Przezskórna walwuloplastyka zastawki pnia płucnego

Przezskórna walwuloplastyka płucna jest zabiegiem wykonywanym od 1982 roku i powszechnie uznawanym za metodę z wyboru w leczeniu izolowanego zwężenia zastawki pnia płucnego. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym i polega na wprowadzeniu specjalnego cewnika zakończonego balonikiem do serca.

Zwężenie zastawkowe pnia płucnego - opis wady

Zwężenie zastawkowe pnia płucnego to wada, w której występuje brak możliwości rozwarcia płatków zastawki pnia płucnego, co skutkuje utrudnieniem przepływu krwi z prawej komory do pnia płucnego i tętnic płucnych. Efektem tego jest podwyższenie ciśnienia w prawej komorze, co prowadzi do przeciążenia i przerostu tej komory.

Objawy wady zależą od nasilenia zwężenia. Przy niewielkim zwężeniu objawy mogą w ogóle nie występować. Wśród typowych objawów wady znajdują się duszność (zwłaszcza po wysiłku), bóle w klatce piersiowej, omdlenia, łatwe męczenie się oraz słaby przyrost masy ciała. W zaawansowanych objawach wady może dojść do niewydolności prawej komory serca.

Zwężenie zastawkowe pnia płucnego - leczenie

W leczeniu wady jaką jest zwężenie zastawkowe pnia płucnego stosuje się:

  • Przezskórną walwuloplastykę balonową - metoda ta polega na wprowadzeniu do serca cewnika zakończonego balonem, który napełnia się w miejscu zwężonej zastawki w celu jej poszerzenia.
  • Leczenie chirurgiczne - stosuje się w szczególnych postaciach anatomicznych, lub gdy walwuloplastyka balonowa metodą przezskórną jest nieskuteczna.

Przezskórna walwuloplastyka balonowa

Pierwsza praca na temat możliwości balonowego poszerzania zastawki pnia płucnego została ogłoszona w 1979 roku. Jednakże dopiero w 1982 roku po raz pierwszy opisano przezskórną plastykę balonową izolowanego zwężenia zastawki pnia płucnego. W ciągu następnych lat pojawiało się coraz więcej doniesień na temat skuteczności tej metody zabiegowej. Aktualnie przezskórna walwuloplastyka balonowa uznawana jest za metodę z wyboru w leczeniu izolowanego zwężenia zastawki pnia płucnego.

Wskazaniem do leczenia u dzieci z prawidłowym rzutem serca jest gradient ciśnienia skurczowego między prawą komorą a pniem płucnym wyższy od 40-50 mmHg. Jeżeli objawy kliniczne, badania nieinwazyjne oraz obraz angiografii prawokomorowej wskazują na izolowane zwężenie zastawki płucnej, do zabiegu kwalifikowani są również pacjenci z gradientem poniżej 40 mmHg. Zabieg wykonywany jest najczęściej z dostępu od żyły udowej. Zasadą jest, że średnica balonu powinna być 1,2-1,5 razy większa od średnicy pierścienia płucnego.

U chorych z ciężkim zwężeniem zastawki płucnej (ciśnienie skurczowe w prawej komorze przewyższa skurczowe ciśnienie systemowe), bezpośrednio po zabiegu może pojawić się zwężenie w drodze odpływu prawej komory, które najczęściej ustępuje samoistnie w ciągu 1. roku po wykonanym zabiegu. W przypadku objawowego zwężenia drogi odpływu może być konieczne czasowe stosowanie propranololu.

Osobny problem stanowią chorzy z dysplastyczną zastawką płucną, u których wyniki balonowej walwuloplastyki nie są w pełni zadowalające. U większości tych pacjentów walwuloplastyka pozwala jednak odłożyć termin zabiegu kardiochirurgicznego, co może być istotne w przypadku noworodków i niemowląt.

Krytyczne zwężenie zastawki płucnej u noworodków jest siniczą, przewodozależną wadą serca. Przyczyną sinicy jest przeciek prawo-lewy na poziomie przegrody międzyprzedsionkowej (fizjologicznie drożna zastawka otworu owalnego) wynikający z obniżonej podatności ściany prawej komory oraz często współistniejącej niedomykalności zastawki trójdzielnej.

Zazwyczaj mała, przerośnięta prawa komora, śladowo drożna zastawka płucna, niedomykalność zastawki trójdzielnej stanowią typowy obraz krytycznego zwężenia zastawki pnia płucnego noworodków. Z tego powodu przezskórna plastyka balonowa zastawki płucnej u tych dzieci wymaga szczególnie doświadczonego zespołu medycznego, dostępności pełnego asortymentu pediatrycznych cewników, prowadników oraz stosowania technicznych modyfikacji zabiegu (np. wykorzystania przewodu tętniczego dla utrzymania prowadnika w stabilnej pozycji w trakcie wykonywania plastyki).

Pomiar gradientu ciśnienia skurczowego przez zwężoną zastawkę nie informuje jednoznacznie o stopniu zaburzeń hemodynamicznych u noworodków z szeroko otwartym przewodem tętniczym, niedomykalnością zastawki trójdzielnej, a także u tych ze współistniejącym zwężeniem drogi odpływu prawej komory. Dlatego w tej grupie dzieci we wskazaniach do wykonania plastyki, wartość gradientu przez zastawkę płucną nie ma znaczenia decydującego. Informuje raczej o stanie hemodynamicznym i stopniu zaburzenia funkcji skurczowej i rozkurczowej prawej komory. Także z tych powodów ocena bezpośrednia i wczesna efektu walwuloplastyki u noworodków musi uwzględniać przede wszystkim stan kliniczny, obraz anatomiczny zastawki oceniany bezpośrednio po zabiegu w badaniu angiograficznym, jak też w kontrolnych badaniach echokardiograficznych.

Dopiero po zamknięciu się przewodu tętniczego dopplerowskie pomiary prędkości przepływu w pniu płucnym wykonywane w kilkumiesięcznych odstępach czasu są wykładnikiem skuteczności zabiegu. W niektórych przypadkach zależny od zmniejszonej podatności prawej komory przeciek prawo-lewy przez otwór owalny może się utrzymywać nawet kilka tygodni po skutecznej walwuloplastyce. Nawrót zwężenia może wystąpić u około 20% noworodków, co jest wskazaniem do wykonania powtórnie zabiegu przezskórnego poszerzenia.

Powikłania po walwuloplastyce płucnej (zmiany zakrzepowe żyły udowej i biodrowej, przebicie drogi odpływu komory prawej, tamponada worka osierdziowego) występują głównie u noworodków i niemowląt w ciężkim stanie ogólnym. Opisywany odsetek powikłań wynosi 0,6%, natomiast śmiertelność 0,2%.

Balonową walwuloplastykę zastawki pnia płucnego wykonuje się również u pacjentów z zespołem Fallota, jeżeli warunki anatomiczne (hipoplazja pierścienia płucnego, hipoplazja tętnic płucnych, mnogie zwężenia tętnic płucnych) lub stan ogólny pacjenta uniemożliwiają chirurgiczną korekcję wady i planowane jest zespolenie systemowo-płucne.

U większości pacjentów bezpośrednio po walwuloplastyce zmniejsza się sinica, a w pewnej grupie walwuloplastyka może nawet stymulować rozwój pierścienia płucnego i/lub tętnic płucnych.

Balonową walwuloplastykę zastawki pnia płucnego można również wykonywać w innych złożonych siniczych wadach wrodzonych serca z towarzyszącym zwężeniem zastawkowym pnia płucnego, w których takie postępowanie poprawia rokowanie, a w tym ogranicza zakres zabiegu operacyjnego.

Znajdź najlepszego lekarza

Artykuły Przezskórna walwuloplastyka zastawki pnia płucnego

Zastawki serca

W sercu człowieka wyróżniamy cztery zastawki. Dwie z nich umiejscowione są pomiędzy przedsionkami i komorami; pozostałe dwie w...

Cewnik Swana-Ganza

Cewnik Swana-Ganza służy do monitorowania ciśnienia i saturacji krwi w jamach serca. Jest to elastyczna rurka zakończona...

Kardiochirurgia

Kardiochirurgia

Kardiochirurgia jest dziedziną medycyny zajmującą się leczeniem operacyjnym serca i naczyń krwionośnych. I choć kardiologia...

Tagi Przezskórna walwuloplastyka zastawki pnia płucnego

Grupy Przezskórna walwuloplastyka zastawki pnia płucnego

Grupa Zastawka

Grupa Zastawka

Porozmawiasz tutaj o wszelkich sprawach związanych z zastawkami: o rodzajach, wadach, przeszczepie oraz wszystkim, co się z tym wiąże.