Wszczepienie stymulatora serca (rozrusznika serca)

Wszczepienie stymulatora serca (rozrusznika serca)

Sztuczny rozrusznik serca, czyli inaczej mówiąc stymulator to urządzenie służące do elektrycznego pobudzania rytmu serca. Wszczepienie stymulatora serca jest zabiegiem wykonywanym w znieczuleniu miejscowym w pracowni elektrofizjologii. Umieszczanie stymulatora i elektrod odbywa się pod kontrolą RTG.

Elektrostymulacja serca

Elektrostymulacja serca polega na inicjowaniu jego czynności elektrycznej za pomocą prądu elektrycznego. Układ stymulujący składa się z generatora rytmu i jednej lub większej liczby elektrod. Ponadto, wyróżnia się stymulację stałą lub czasową.

Stymulację czasową (przezskórną, przezprzełykową lub wewnątrzsercową) stosuje się u chorych z przejściową objawową bradyarytmią, a także u chorych zagrożonych jej wystąpieniem. Do najczęstszych przyczyn przejściowych zaburzeń automatyzmu lub przewodzenia należy świeży zawał serca oraz wpływ leków, takich jak gliozydy naparstnicy, B-blokery oraz leki antyarytmiczne klasy I i III.

Opis zabiegu wszczepienia stymulatora

Zabieg wszczepienia stymulatora przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym i sedacji. Stymulator wszczepia się podskórnie, najczęściej poniżej lewego obojczyka. Elektrodę lub elektrody wprowadza się przez naczynia żylne (drogi preferowane stanowią żyła odpromieniowa w bruździe naramienno-piersiowej lub żyła podobojczykowa, zaś drogi alternatywne żyła szyjna wewnętrzna, żyła udowa w przypadkach zespołu żyły głównej górnej, żyła szyjna zewnętrzna lub jej odgałęzienia, takie jak żyła tarczowa dolna lub żyła poprzeczna szyi) a następnie pod kontrolą radiologiczną do serca, zależnie od typu stymulacji - jedynie do prawej komory, lub także do prawego przedsionka.

W przypadku stymulacji dwukomorowej dodatkową elektrodę wprowadza się poprzez zatokę wieńcową do jednej z żył serca położonych na bocznej ścianie lewej komory. W czasie zabiegu dokonuje się pomiaru sygnału uzyskanego z elektrody, jej oporności oraz progu stymulacji.

Rodzaj stymulatora oraz typ zastosowanej stymulacji zależą od schorzenia, które było wskazaniem do wszczepienia stymulatora. Przyjął się specjalny kod czteroliterowy, który informuje lekarza o rodzaju zastosowanej stymulacji. Kod ten jest wpisywany w specjalną książeczkę stymulatorową, którą otrzymuje pacjent po zabiegu i z którą powinien zgłaszać się na okresowe kontrole - pierwszą po 2-3 miesiącach, a następnie co najmniej raz w roku.

Bardzo ważne jest także przygotowanie skóry w obszarze pola operacyjnego i rozpoczęcie profilaktycznej antybiotykoterapii. Ze względu na wszczepianie na stałe sztucznego urządzenia ważne jest również zapewnienie optymalnej funkcji układu krzepnięcia. Dlatego, jeśli to możliwe, przed zabiegiem powinno się odstawić leki przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe.

Okres pooperacyjny po wszczepieniu stymulatora

Po zabiegu wszczepienia sztucznego stymulatora serca pacjent hospitalizowany jest jeszcze przez kolejne 24 godziny. W tym czasie kontroluje się działanie stymulatora, wykonuje kontrolne zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej oraz monitoruje podstawowe parametry życiowe pacjenta. Szwy usuwa się zwykle po 8-10 dniach, a następnie ustala się kolejną kontrolną wizytę w poradni stymulatorowej. Bateria wykorzystywana w sztucznych stymulatorach serca jest sprawna, w zależności od nasilenia pracy stymulatora, od kilku do 10-12 lat. Po tym okresie należy ją wymienić.

Powikłania po zabiegu wszczepienia stymulatora

Do powikłań związanych z zabiegiem należą: krwiak, zakrzepica żył, odma lub krwiak opłucnowy, przebicie serca z płynem w osierdziu lub rzadziej z tamponadą serca, odma podskórna lub zakażenie.

W późniejszym okresie może wystąpić: przemieszczenie lub uszkodzenie elektrody z zaburzeniami stymulacji lub sterowania, uszkodzenie stymulatora, częstoskurcz stymulatorowy, wzrost progu stymulacji, zespół stymulatorowy (niesynchroniczna praca przedsionków i komór u chorych z rozrusznikiem typu VVI, powodująca zmniejszenie rzutu serca i skurcz przedsionka przy zamkniętych zastawkach przedsionkowo-komorowych i w efekcie omdlenia, zawroty głowy i męczliwość), zakażenie miejscowe i następnie sepsa (zakażenie układu stymulującego występuje u około 0,5-1% pacjentów, częściej jednak u tych poddawanych zabiegowi wymiany urządzenia niż wszczepieniu po raz pierwszy).

Wskazania do wszczepienia stymulatora

Wskazaniami do wszczepienia układu stymulującego serce są takie schorzenia układu przewodzącego serca, które doprowadzają do groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca.

Wśród chorób, których metodą leczenia jest sztuczna elektrostymulacja należy wymienić:

  • zespół chorego węzła zatokowego,
  • migotanie przedsionków z wolną akcją serca,
  • bloki w przewodzeniu impulsów elektrycznych pomiędzy przedsionkami i komorami serca nabyte podczas choroby lub wrodzone (dotyczy bloków przedsionkowo-komorowych trzeciego i niektórych postaci bloków przedsionkowo-komorowych drugiego stopnia),
  • bloki w przewodzeniu impulsów elektrycznych w obrębie mięśnia komór serca współistniejące z blokami w przewodzeniu impulsów pomiędzy przedsionkami i komorami serca,
  • omdlenia, których leczenie farmakologiczne nie przyniosło rezultatów.

Istnieją również inne wskazania do wszczepienia sztucznego stymulatora serca, takie jak:

  • zaawansowana zastoinowa niewydolność krążenia,
  • kardiomiopatia ze zwężeniem drogi wypływu krwi z lewej komory.

Oczywiście nie wszystkie postacie powyższych schorzeń wymagają wszczepienia stymulatora serca. Decyzję o wszczepieniu podejmuje się po wykonaniu szeregu badań dodatkowych mających określić stopień zaawansowania zaburzeń rytmu, związane z nimi objawy i ich wpływ na jakość życia pacjenta.

Przeciwwskazania do wszczepienia stymulatora

Wśród przeciwwskazań do wszczepienia stymulatora znajdują się:

  • miejscowe lub uogólnione zakażenie,
  • przejściowe lub odwracalne zaburzenia automatyzmu, lub przewodzenia stanowią przeciwwskazanie do wszczepienia stymulatora na stałe.

Stymulator serca może uratować życie pacjentowi, ale nie każdy może poddać się operacji jego wszczepienia.

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Wszczepienie stymulatora serca

Kardiochirurgia

Kardiochirurgia

Kardiochirurgia jest dziedziną medycyny zajmującą się leczeniem operacyjnym serca i naczyń krwionośnych. I choć kardiologia...

Tagi Wszczepienie stymulatora serca

Grupy Wszczepienie stymulatora serca

Grupa Rozrusznik serca

Grupa Rozrusznik serca

Grupa dla osób z wszczepionym rozrusznikiem serca lub oczekujących na taki zabieg. Możesz tu podzielić się swoimi uwagami na temat życia z wszczepionym stymulatorem serca oraz...