Zastawki serca

W sercu człowieka wyróżniamy cztery zastawki. Dwie z nich umiejscowione są pomiędzy przedsionkami i komorami; pozostałe dwie w ujściach tętnic wychodzących z komór serca. Zastawki pomiędzy przedsionkami i komorami nazywane są zastawkami przedsionkowo-komorowymi.

Pomiędzy prawym przedsionkiem a prawą komorą znajduje się zastawka trójdzielna (trzypłatkowa, łac. tricuspidalis). Pomiędzy lewym przedsionkiem i lewą komorą znajduje się zastawka dwudzielna (dwupłatkowa, łac. mitralis). W ujściu aorty z lewej komory serca znajduje się zastawka aortalna, natomiast w ujściu pnia płucnego z prawej komory znajduje się zastawka pnia płucnego.

Funkcja zastawek serca polega na ukierunkowaniu przepływu krwi pomiędzy poszczególnymi jamami serca. Skurcz komór powoduje zamknięcie zastawek przedsionkowo-komorowych (dwudzielna i trójdzielna), co zabezpiecza przed wtłoczeniem krwi do przedsionków zamiast do pni tętniczych. Podczas rozkurczu komór zastawki przedsionkowo-komorowe otwierają się - pozwalając krwi na swobodny napływ z przedsionków.

Budowa ogólna zastawek przedsionkowo-komorowych

Obie zastawki przedsionkowo-komorowe (valvae atrioventriculares, nazywane żylnymi), przytwierdzone są do pierścieni włóknistych, okalających ujścia przedsionkowo-komorowe i separujących mięśniówkę przedsionka od mięśniówki komory. Właściwa zastawka składa się z poszczególnych części, płatków, które jako cienkie błony zwieszają się do komory. Zastawka prawego ujścia żylnego składa się z trzech płatków, lewego ujścia żylnego - z dwóch; dlatego też możemy je także nazywać zastawką trójdzielną (valva tricuspidalis); i dwudzielną (valva bicuspidalis, mitralis) - podobna do mitry, nakrycia głowy biskupa.

Wszystkie płatki zastawki u swego przyczepu do pierścienia włóknistego łączą się ze sobą. Wcięcia oddzielające je nie sięgają bowiem przez całą długość płatków. Część obwodowa płatków jest grubsza, część środkowa cieńsza. Na każdym płatku wyróżnić można dwie powierzchnie - jedna, skierowana do przedsionka, druga do ściany komory, oraz dwa brzegi, jeden przytwierdzony do pierścienia włóknistego i drugi wolny, nierówny, wyżłobiony w formie arkad.

Do wolnego brzegu płatków, a także do ich powierzchni komorowej dochodzą delikatne pasemka - struny ścięgniste, stanowiące mechanizm umocowujący i napinający płatki; prąd przepływającej krwi napina płatki tak jak wiatr nadyma żagle. Płatki nigdy nie przylegają do ściany serca, lecz we wszystkich położeniach żywego narządu są tak ustawione, że swobodnie "powiewają" we krwi.

Struny ścięgniste (chordae tendineae) są to podłużne okrągławe twory, które jednym swym końcem wachlarzowato przytwierdzają się czy do wolnego brzegu płatka, czy do jego powierzchni komorowej, drugim zaś do mięśni brodawkowatych lub beleczek mięśniowych położonych w ścianie komory.

Beleczki mięśniowe (trabeculae carneae) i mięśnie brodawkowate (mm. papillares). Powierzchnia wewnętrzna komór nie jest gładka tak jak powierzchnia zewnętrzna, lecz ma cały układ wyniosłych podłużnych pasm tkanki mięśniowej, które krzyżują się z sobą we wszystkich kierunkach i nadają ścianie komór wygląd siatki. Wyniosłości te mają nazwę beleczek mięśniowych.

Mięśnie brodawkowate są to nieliczne cylindryczne wyniosłości mięśniowe podstawą wychodzące ze ściany komory, szczytem skierowane do jej światła. Zajmują one określone miejsce w komorze, gdyż ustawiają się zawsze w kierunku przestrzeni położonej między dwoma płatkami zastawki. W prawej komorze są więc trzy mięśnie brodawkowate lub ich grupy (przedni), tylny i przegrodowy w lewym w zasadzie dwa (przedni i tylny). Odpowiednio do swego położenia każdy mięsień brodawkowaty wysyła ze swego wierzchołka lub też z bocznego obwodu pęczek strun ścięgnistych do obu płatków, z którymi sąsiaduje.

Budowa ogólna zastawek aorty i pnia płucnego

Stożki tętnicze, czyli drogi odpływowe, prowadzą krew z komór do wielkich tętnic, aorty i pnia płucnego. U ich początków każde ujście tętnicze zamyka się trzema płatkami półksiężycowatymi (valvulae semilunares). Wszystkie trzy płatki półksiężycowate pnia płucnego tworzą zastawkę pnia płucnego (valva trunci pulmonalis), zaś płatki aorty zastawkę aorty (valva aortae). Obie są zastawkami tętniczymi w odróżnieniu od zastawek przedsionkowo-komorowych, czyli żylnych.

Płatki półksiężycowate mają kształt gniazd jaskółczych; są one przyczepione do ścian tętnic. Każdy płatek składa się z włóknistego zrębu wiotkiej tkanki łącznej pokrytej od strony komory wsierdziem, od strony naczynia jego błoną wewnętrzną. Wypukłość płatka półksiężycowatego zwrócona jest ku komorze, wklęsłość ku tętnicy. Jego wypukły brzeg obwodowy przyczepia się do pierścienia włóknistego (anulus fibrosus), obejmującego ujście tętnicze. W chwili rozkurczu komór płatki półksiężycowate uwypuklają się ku komorom i wolne brzegi wszystkich trzech płatków każdego ujścia tętniczego stykają się z sobą szczelnie zamykając ujście.

Każdemu płatkowi półksiężycowatemu odpowiada uwypuklenie ściany tętnicy (tzw. zatoki aorty), w ten sposób tworzy się opuszka aorty. Z prawej i lewej zatoki aorty uchodzą tętnice wieńcowe z prawa i lewa

Komentarze

Znajdź najlepszego lekarza

Reklama

Artykuły Zastawki serca

Anatomia serca

Anatomia serca

Serce (cor s. cardia) jest narządem ośrodkowym układu naczyniowego określanym przez anatomów jako mięsień wydrążony, odgrywający...

Praca serca

Serce w czasie spoczynku wykonuje 70-75 skurczów na minutę. Objętość krwi wyrzucana z jednej komory podczas skurczu wynosi ok. 70...

Sztuczne zastawki serca

Sztuczne zastawki serca - wymiana zastawek serca na sztuczne. Serce ludzkie ma 4 zastawki kontrolujące kierunek przepływu krwi...

Osierdzie

Osierdzie jest to rodzaj worka, w którym ukryty jest mięsień sercowy. Osierdzie składa się z dwóch warstw. Zewnętrzna warstwa...

Struny ścięgniste i rzekome

Struny ścięgniste i rzekome

Zarówno struny ścięgniste jak i struny rzekome są prawidłowymi elementami budowy mięśnia sercowego. [[ranking]] Struny ścięgniste...

Wsierdzie

Wsierdzie jest to najbardziej wewnętrzna warstwa serca. W zasadzie, wsierdzie stanowi przedłużenie błony wewnętrznej naczyń...

Tagi Zastawki serca

Grupy Zastawki serca

Grupa Zastawka

Grupa Zastawka

Porozmawiasz tutaj o wszelkich sprawach związanych z zastawkami: o rodzajach, wadach, przeszczepie oraz wszystkim, co się z tym wiąże.

Grupa Zastawka aortalna

Grupa Zastawka aortalna

Cierpisz na niedomykalność zastawki aortalnej? Masz jakieś pytania dotyczące funkcjonowania tej zastawki? Trafiłeś w odpowiednie miejsce. Dołącz do grupy i dowiedz się więcej o...

Grupa Zastawka mitralna

Grupa Zastawka mitralna

Niedomykalność zastawki mitralnej to częsta przypadłość. Dołącz do tej grupy, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tej zastawce. Porozmawiaj o nasileniu niedomykalności zastawki...